به مناسبت روز جهانی پیشگیری از خودکشی، نشست «نشانهشناسی و راهکارهای پیشگیری از خودکشی» روز چهارشنبه ۱۸ شهریورماه، با حضور دکتر مصطفی ابوذری، دکترای تخصصی روانشناسی عمومی و متخصص حوزه پیشگیری و مداخله در خودکشی و جمعی از کارشناسان آموزش، انتظامات، حراست و متصدیان خوابگاهها در دانشگاه یزد برگزار شد.
به گزارش روابط عمومی دانشگاه یزد، دکتر مصطفی ابوذری در این نشست که به همت مرکز مشاوره، سلامت و سبک زندگی و با همکاری اداره توسعه منابع انسانی دانشگاه یزد برگزار شد، با تأکید بر پیچیدگی پدیده خودکشی و ضرورت توجه جدی به آن، آموزش را یکی از مهمترین راهکارهای پیشگیری دانست و اظهار کرد: کارکنان دانشگاه به واسطه ارتباط مستمر و چهرهبهچهره با دانشجویان، میتوانند در شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر و جلوگیری از تبدیل بحران به اقدام، نقش مؤثری داشته باشند.
وی با تشریح مفهوم «دروازهبان» در پیشگیری از خودکشی، گفت: کارکنان خوابگاهها، استادان، کارکنان اداری، روانشناسان و مددکاران که ارتباط مکرر با دانشجویان دارند، موقعیت ممتازی برای شناسایی علائم هشدار و ارجاع بهموقع افراد در معرض خطر دارند.
دکتر ابوذری شناسایی، ارجاع و پیگیری را سه مرحله بههمپیوسته مداخله عنوان کرد و افزود: شناسایی علائم هشدار و عوامل خطر، گفتوگوی مستقیم با فرد، ارجاع به متخصص و پیگیری مستمر تا دریافت خدمات درمانی باید در قالب یک زنجیره منسجم انجام شود.
وی همچنین از جمله عوامل خطر مهم، به انزوای اجتماعی، فقدان و طرد، فشارهای تحصیلی و مالی، ناامیدی، احساس گیرافتادگی، سابقه اقدام قبلی، افسردگی، اختلال دوقطبی، مصرف مواد و دسترسی به وسایل کشنده اشاره کرد و علائمی مانند افکار خودکشی، افزایش مصرف مواد، احساس بیهدفی و ناامیدی، بیقراری شدید، کنارهگیری اجتماعی، خشم غیرمعمول، رفتارهای پرخطر و تغییر ناگهانی خلق را از نشانههای هشدار برشمرد.
این متخصص حوزه پیشگیری و مداخله در خودکشی با معرفی الگوی QPR (پرسیدن، ترغیب و ارجاع) تأکید کرد: پرسیدن مستقیم و بدون قضاوت درباره افکار خودکشی، فرد را به سمت خودکشی سوق نمیدهد، بلکه میتواند زمینه گفتوگو و دریافت کمک را فراهم کند. در این فرایند، فرد باید با گوش دادن فعال مورد حمایت قرار گیرد و به شکل مستقیم به روانشناس یا مددکار ارجاع داده شود.
دکتر ابوذری درباره نقش کارکنان خوابگاه نیز گفت: مسئولیت این افراد تشخیص یا برچسبزدن نیست، بلکه باید تغییرات نگرانکننده را مشاهده و توصیف کرده، گفتوگویی محترمانه داشته باشند و فرد را سریعاً به متخصص ارجاع دهند. غیبت غیرمعمول، تغییر شدید رفتار، اختلال قابل توجه در خواب یا بهداشت، بخشیدن ناگهانی وسایل شخصی و مشاهده آثار خودآزاری از جمله موارد نیازمند توجه و پیگیری است.
در ادامه این نشست، بر ضرورت وجود زنجیره روشن ارجاع و پیگیری تأکید شد و تماسهای حمایتی پس از بحران نیز به عنوان یکی از اقدامات مؤثر در کاهش خطر اقدام مجدد مورد توجه قرار گرفت.
در پایان، شمارههای ۱۴۸۰ مشاوره تلفنی بهزیستی، ۱۲۳ اورژانس اجتماعی و ۱۱۵ اورژانس پزشکی به عنوان مسیرهای دریافت کمک فوری معرفی شد.