لینک های ضروری
  بازدید : 130
تاریخ انتشار : 14 آذر
در یازدهمین نشست کانون تفکر گردشگری دانشگاه یزد؛
کاهش شکاف طبقاتی با توسعه بخش گردشگری
کاهش شکاف طبقاتی با توسعه بخش گردشگری
در یازدهمین نشست کانون تفکر گردشگری دانشگاه یزد که روز دوشنبه 12 آذر ‌ماه 1397 با حضور دکتر عباس علوی‌راد عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد یزد، رییس، دبیر و سایر اعضای کانون تفکر در پردیس آزادی برگزار شد، اهداف و وضعیت حوزه گردشگری استان (در پیش نویس بیانیه اول کانون) و تاثیر درآمدهای گردشگری بر کاهش فاصله طبقاتی در سه استان یزد، اصفهان و فارس مورد بررسی قرار گرفت.
به گزارش دریافتی از دبیرخانه کانون‌های تفکر، در ابتدای جلسه مهندس محمد مهدی شرافت رییس کانون، دستور کار جلسه را بررسی پیش نویس بیانیه اول کانون در مورد تهیه طرح عملیاتی کوتاه مدت برای بهبود وضعیت موجود و اولویت بخشی به گردشگری در سطح استان و ارائه گزارشی از دکتر عباس علوی‌راد عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد یزد در مورد «تاثیر درآمدهای گردشگری بر کاهش فاصله طبقاتی در سه استان یزد، اصفهان و فارس» اعلام کرد.
چالش کمبود آمار و اطلاعات در بخش گردشگری
دکتر علی دلشاد دبیر کانون، با اشاره به لزوم تدوین اهداف و تحلیل وضعیت موجود در پیش نویس بیانیه، تصریح کرد که بر اساس داده های آماری ارائه شده توسط اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد در زمینه گردشگران ورودی به اماکن اقامتی، استان یزد در سال ۱۳۹۴ نسبت به سال ۱۳۸۴ رشدی ۱۶۶ درصدی داشته است، اگرچه استان یزد در سال ۱۳۸۲ پس از استان های تهران، اصفهان، فارس و خراسان، رتبه پنجم و در سال ۱۳۸۴ در رتبه هشتم در جذب گردشگر خارجی قرار گرفته است و در زمینه جذب گردشگران داخلی، رتبه استان در کل کشور در سال های ۱۳۸۲ و ۱۳۸۴ به ترتیب ۱۸ و ۱۷ بوده است.
 
وی عنوان کرد که شهر یزد، علیرغم رشد در حدود دو برابری در سال ۱۳۹۵ نسبت به سال ۱۳۹۴ و رشد شش برابری نسبت به سال ۱۳۹۱، هنوز از ظرفیت های لازم در زمینه جذب گردشگر به نسبت دو استان دیگر مثلث گردشگری کشور، برخوردار نیست.
به گفته دکتر دلشاد در طی نه ماه نخست سال ۱۳۹۶، فعالیت‌های گردشگری استان با رکود رو به رو شده است.
وی در ادامه به لزوم مقایسه میزان سرمایه گذاری در بخش گردشگری با سایر بخش‌ها در بیانیه تاکید کرد و افزود: تعداد فرصت شغلی مستقیم، غیر مستقیم و القایی توسط بخش گردشگری بایستی سنجیده شود تا توانایی صنعت گردشگری در حل معضل بیکاری اثبات شود.
در ادامه دکتر محمد حسین سرائی عضو هیئت علمی دانشگاه یزد، انجام مقایسه درجه اهمیت آثار فرهنگی بر تعداد آن را در سه استان یزد، اصفهان و فارس ضروری دانست.
دکتر منصور مهینی زاده عضو هیئت علمی دانشگاه یزد نیز با اشاره به کمبود آمار و اطلاعات دقیق از وضعیت گردشگری استان پیشنهاد کرد که واحد آمار و اطلاعات در گردشگری ایجاد شود تا با ارائه تنوع وسیعی از آمار به فعالین و محققین حوزه گردشگری، امکان بیشتری برای تحقیق و مطالعه فراهم شود. وی ایجاد شاخص‌های ترکیبی را عاملی دانست که مانع از ایجاد گمراهی در تحلیل وضع موجود می شود.
دکتر مهینی زاده به ضرورت مقایسه استان یزد با دو استان اصفهان و فارس تاکید کرد و انتخاب شهری دارای عملکرد مناسب در حوزه گردشگری و مقایسه آن با وضعیت یزد را لازم برشمرد.
وی تصریح کرد که در کشورهای توسعه یافته در بخش خدمات، صنعت و کشاورزی به ترتیب بیشترین سرمایه‌گذاری انجام می‌شود و وضعیت یزد نیز به همین سمت پیش می‌رود ولی تا توسعه یافتگی فاصله زیادی وجود دارد که نیاز به تبیین هدف مشخص در صنعت گردشگری و نگاه ویژه به یزد در رسانه‌ها دارد.
امین علائی راد کارشناس استانداری یزد با اشاره به ارائه ویزای توریستی به مهاجران افغانی جویای کار، آمار و اطلاعات ارائه شده را نادرست اعلام کرد.
وی ارائه آمار ظرفیت بالقوه استان در صنعت گردشگری، تعیین اولویت‌ها، میزان سرمایه گذاری در استان، میزان آسیب در شرایط بحران را در بیانیه لازم دانست و عنوان کرد که مقایسه ظرفیت گردشگری یزد نسبت به جمعیت استان نادرست است و ظرفیت گردشگری سقف معینی ندارد.
در ادامه سید رضا بهادری مسئول کمیته گردشگری پایدار استان نیز با تاکید بر اینکه تاکنون ۱۱ کمیته گردشگری در استان ایجاد شده، پیشنهاد کرد که پتانسیل کمیته‌های گردشگری در استان نیز در بیانیه گنجانده شود.
وی تصریح کرد که وجود جدول سوات گردشگری مصوب شده در استان نیز می تواند به غنای متن تهیه شده توسط کانون بیفزاید. دکتر مجتبی ملک افضلی نیز مبنای ایده آل مقایسه صنعت گردشگری را جاذبه‌های گردشگری برشمرد و پیشنهاد کرد که استان یزد با تعداد جاذبه‌های گردشگری‌اش مقایسه شود و مقایسه با اصفهان و یزد نادرست است.
مهندس شرافت با تاکید بر وجود برخی شبهه ها در زمینه آمارهای سایر استانها در حوزه گردشگری، داده های آماری استان یزد را بر اساس ثبت ورودی گذرنامه و اقامت گردشگران دانست.
وی همچنین با تاکید بر پتانسیل استان در صنایع دستی و زیلو، تدوین بخشی با عنوان مدیریت گردشگری و اشاره به اهمیت مدیریت در حوزه گردشگری در بیانیه را لازم دانست.
 
بخش گردشگری: سرمایه گذاری اندک، میزان اشتغال بالا و پایداری محیطی
دکتر سعید عطار عضو هیئت علمی دانشگاه یزد با تاکید بر دو مساله اصلی اقتصاد استان یعنی کمبود سرمایه گذاری و بیکاری، تمرکز بر تقویت حوزه هایی از اقتصاد که با سرمایه گذاری اندک می تواند مشاغل پایداری ایجاد کرد را مهم دانست.
به گفته وی، با اینکه بخش عمده‌ای از تولید ناخالص داخلی استان مربوط به صنایع سنگین است اما با این حال، به عنوان مثال به ازاء ۳۰۰ میلیون سرمایه گذاری در صنعت فولاد، 1 شغل ایجاد می شود که برای ایجاد شغل در بخش گردشگری، به سرمایه گذاری بسیار کمتری نیاز است.
وی تصریح کرد که در وضعیت فعلی کشور که میزان سرمایه‌گذاری به دلایل ملی و بین‌المللی کاهش یافته و همچنین نرخ بیکاری بالا است بنابراین سرمایه گذاری باید به سمتی برود که با کمترین میزان بیشترین تعداد شغل ایجاد شود و گردشگری پتانسیل این‌چنین سرمایه گذاری را داراست.
احمدرضا موحد مدیر عامل اتحادیه تعاونی گردشگری استان با اشاره به رشد ده برابری گردشگری استان در بین سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۵ بدون هیچ گونه تبلیغات، آمار ارائه شده توسط سازمان‌های مربوطه را غیرواقعی دانست.
وی توجه به کیفیت اشتغال در گردشگری را مهم خواند و بیان کرد که صنایع اغلب از نیروی کار غیرمتخصص و غیر بومی استفاده می‌کند اما گردشگری نیاز به نیروی تحصیل کرده و متخصص و بومی دارد و این از مهم‌ترین مزیت‌های صنعت گردشگری در زمینه اشتغال است.
وی این نوع اشتغال در گردشگری را در مباحث مربوط به اثرگذاری اجتماعی نیز دخیل دانست و ضعف شدید مدیریت استان را نیز در وضعیت فعلی اشتغال استان با اهمیت قلمداد کرد.
در ادامه دکتر محمد حسین ایران نژاد عضو هیئت علمی دانشگاه یزد، تصریح کرد که پایداری محیط زیست استان به دلیل حفاظت از محیط زیست در این صنعت، در پرتو توسعه صنعت گردشگری است. وی پیشنهاد کرد که در بیانیه، آماری از میزان از بین رفتن محیط زیست به ازای هر شغل ایجاد شده در صنعت ارائه شود.
تاثیر درآمدهای گردشگری بر کاهش شکاف طبقاتی در سه استان یزد، اصفهان و فارس
در ادامه جلسه، نتایج تحقیقی با عنوان «تاثیر درآمدهای گردشگری بر نابرابری درآمد با رویکرد پنل کوانتایل (مطالعه موردی استانهای یزد، اصفهان و فارس)» ارائه شد.
دکتر عباس علوی راد عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد یزد، هدف از انجام این تحقیق ود را بررسی میزان تاثیر درآمدهای گردشگری بر کاهش فاصله طبقاتی در سه استان یزد، اصفهان و فارس عنوان کرد و تصریح کرد که بر اساس آخرین گزارش مرکز آمار ایران، یزد در بین ۵ استان با شکاف طبقاتی پایین قرار دارد.
وی داده‌های در آمد حاصل از سفر و گردشگری را به علت عدم وجود داده‌های منسجم، تخمینی و براساس آمار انجمن شورای گردشگری جهانی اعلام کرد.
وی بیان کرد که در برخی تحقیقات انجام شده در این زمینه بر تاثیر درآمدهای گردشگری بر کاهش فاصله طبقاتی تایید شده در حالی که در برخی دیگر از تحقیقات، نتایج متفاوتی به دست آمده و در نتیجه، هیچ اجماعی در این مورد وجود ندارد.
 
وی افزود: با استفاده از آمارهای سه مقطع استان در بین سال‌های ۱۳۸۴ تا ۱۳۹۵ در تمامی نه دهک درآمدی، تاثیر درآمدهای گردشگری سبب کاهش فاصله طبقاتی شده است.
وی تصریح کرد که شاخص ضریب جینی در هر سه استان بهبود یافته و فاصله طبقاتی کاهش یافته ولی طی دو سال اخیر شکاف طبقاتی در سه استان افزایش یافته است. همچنین نرخ بیکاری هم با افزایش درآمد گردشگری کاهش یافته است و شکاف طبقاتی با افزایش درآمد‌های حاصل از تجارت بیشتر شده است.
به گفته دکتر علوی راد متاسفانه صنعت گردشگری مدل رسمی در سطح استان ندارد و این صنعت نیاز به الگو از کشوری متوسط در این زمینه دارد تا نواقص و چالش‌های این صنعت مشخص شود.
وی پیشنهاد کرد که می توان مدلی لوزی برای گردشگری قائل بود که چهار محور آن عبارتند از انسان افزار، سخت افزار، ساخت افزار و سازمان افزار. هماهنگی دقیق این چهار محور می تواند مبنای تصمیم گیری های مدیریتی در حوزه گردشگری استان باشد.
دکتر منصور مهینی زاده استفاده از ضریب جینی در تحقیق را دارای اِشکال دانست و عنوان کرد که ضریب جینی، زوایای پنهان را آشکار نمی‌سازد.
وی لزوم همپوشانی تمام بخش‌های گردشگری و ندادن امتیاز خاص به نوعی از گردشگری را در توسعه گردشگری اثرگذار عنوان کرد و توسعه این صنعت را سبب تقویت قشر متوسط برشمرد.
دکتر سعید عطار نیز با اشاره به اهمیت توجه به تاثیر انواع گردشگری بر شکاف طبقاتی، گردشگری سلامت را نوعی از گردشگری دانست که شاید رابطه آن با شکاف طبقاتی مستقیم بوده و باعث افزایش نابرابری درآمدی شود.
وی پیشنهاد کرد که تحقیق فوق برای کشورهایی که آمار و اطلاعات دقیقی از وضعیت گردشگری‌شان موجود است، انجام شود تا دلیلی بر اثبات تحقیق با آمارهای تخمینی باشد.
حمید رفیعی مدیر سرمایه گذاری و توسعه منطقه ویژه علم و فناوری استان یزد، عدم وجود آمار و اطلاعات در گردشگری را نقصی بزرگ خواند که بایستی در جهت رفع این مشکل چاره‌ای اندیشید.
در این نشست محمدمهدی لسان صدق مدیر شرکت توسعه گردشگری، علی داد مدیر داخلی هتل داد و راحله سادات حسینی کارشناس دبیرخانه کانون‌های تفکر نیز حضور داشتند.