دسترسی سریع
  بازدید : 1027
تاریخ انتشار : 2 دی
با حضور کارشناسان حوزه اقتصاد و گردشگری بررسی شد؛
توسعه صنعت گردشگری؛ تنها راه برون رفت از معضل بیکاری
توسعه صنعت گردشگری؛ تنها راه برون رفت از معضل بیکاری
پنل تخصصی «مسئله بیکاری و فرصت های حوزه گردشگری» با حضور کارشناسان حوزه اقتصاد و گردشگری روز چهارشنبه 28 آذرماه در دومین روز از هفته پژوهش برگزار شد.
میانگین ایجاد دو شغل در هر پروژه
به گزارش دریافتی از دبیرخانه کانون‌های تفکر، در ابتدای این نشست تخصصی مدیر پنل، دکتر کاظم یاوری عضو هیأت علمی دانشگاه یزد (عضو کانون تفکر اقتصاد یزد)، تصریح کرد: در ۴۰ سال گذشته، چهار میلیون پروژه اقتصادی، عمرانی، فرهنگی و غیره انجام شده و حدود ۸ میلیون شغل نیز در این ۴ دهه ایجاد شده که نشان می دهد به طور متوسط در هر پروژه دو شغل ایجاد شده که آمار قابل قبولی نیست.
به گفته وی، به قیمت سال ۱۳۸۳، ۱۵۰۰ تریلیون تومان انباشت سرمایه داشتیم و از نظر از بین بردن بیکاری و فقر نیز عملکرد خوبی نداشته ایم. وی با اشاره به تجربه چین در ایجاد ۷۰ میلیون شغل در بخش روستایی اذعان داشت که در خلق ثروت و‌ رشد بالا بایستی ترکیب رشد مناسب باشد.
وی با اشاره به تجربه توسعه در آمریکای لاتین در دهه ۵۰ و ۶۰ افزود: بعد از گذشت سی سال وضعیت مردم در آمریکای لاتین تغییری نکرده است امادر کشورهای آسیای جنوب شرقی رشد همراه با توزیع مناسب درآمد، کاهش فقر و اشتغال متوازن همراه بوده است.
وی تاکید کرد: نقش صنایع در کاهش بیکاری و فقر باید مشخص شود و مردم متوسط به فراموشی سپرده نشوند. وی توجه به ترکیب سرمایه گذاری و تخصیص منابع در استان را در کاهش بیکاری موثر دانست.
 
دکتر یاوری با اشاره به آمار و اطلاعات مختلف بیان کرد: مسئولان، بیکاری را در طی سالهای متمادی به آینده موکول کردند و این مهم یکی از علتهای اصلی وضعیت فعلی بیکاری است.
وی پنج راهکار در سطح جهانی شامل در سطح بین المللی، آرامش سیاسی، در سطح منطقه ای استفاده درست از ظرفیت های منطقه، سطح ملی ثبات قیمت های نسبی و انضباط پولی دولت، در سطح خرد صرفه اقتصادی گردشکری نسبت به سایر فعالیت ها و در سطح استانی ، شناخت پتانسیلها و ظرفیت های استان به خصوص در حوزه گردشگری را پیشنهاد کرد.
۵ میلیون متقاضی شغل در سال ۱۴۰۰
دکتر عباس علوی راد عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد یزد (عضو کانون تفکر اقتصاد یزد) نیز عنوان کرد: طبق اعلام مرکز آمار ایران در سال ۱۳۹۶، مسئله اصلی ۶۴ درصد از جوانان برای ازدواج معضل بیکاری بوده است که نشان از اهمیت این موضوع است.
وی اعلام کرد: در سال ۱۳۹۶، استان یزد با نرخ بیکاری ۱۲/۶ بالاتر از معدل کشور قرار گرفته است. وی تصریح کرد: با افزایش پذیرش دانشجو در دانشگاهها از سال ۱۳۸۱ به بعد، تعداد بیکاران دانش‌آموخته دانشگاهی رو به افزایش رفت و این باعث شد تا اکنون نیمی از بیکاران کشور، دانش آموختگان دانشگاهی باشند.
به گفته دکتر علوی راد در سال ۱۳۹۶ نسبت به سال ۱۳۹۴، نرخ بیکاری دکترای تخصصی از ۲/۲ درصد به ۸/۲ درصد رسیده که زنگ خطری جدی برای مسئولان کشور به حساب می آید.
وی نرخ بیکاری جوانان و نرخ بیکاری زنان به مردان را دو برابر نرخ بیکاری معمول دانست در حالی که مثلا در سال ۱۳۸۴ مجموع بیکاران زن با مدرک فوق لیسانس و دکترا بسیار کم بوده و زنان بیکار دیپلم و لیسانس ۳۵ درصد بوده است.
به نظر وی، از سال ۱۳۹۵ جهت عوض شده و درمجموع زنان بیکار با تحصیلات دانشگاهی ۷۰ درصد هستند و نرخ بیکاری زنان با مدرک فوق لیسانس و دکترای تخصصی به مرز ۲۵ درصد رسیده است.
دکتر علوی راد پیش بینی کرد که در سال ۱۴۰۰، ۵ میلیون نفر متقاضی شغل خواهند بود. وی مشکلات ساختاری اقتصادی ایران، دانش بری اندک فعالیت‌های اقتصادی در کشور، ضعف های مهارتی و کارآفرینی دانش آموختگان و عدم توازن میان عرضه و تقاضای سرمایه انسانی و سیاست گذاری ها در نظام آموزش عالی را از علل رشد بیکاری در تحصیل کرده ها دانست و مهمترین مشکل ساختاری کشور را وابستگی به نفت اعلام کرد که به دلیل تغییر قیمت و میزان صادرات نفت،کشور نیز دچار بی ثباتی می شود.
به گفته وی، در بین سالهای ۱۳۷۰ تا ۱۳۹۰، متوسط GDP ایران ۳/۹ درصد رشد کرده است و ‌با ثبات ترین وضعیت اقتصادی ایران بین سالهای ۱۳۸۰تا ۱۳۸۴ بوده است.
دکتر علوی راد تصریح کرد: اولویت بخشی به درستی مشخص نشده است، بنابراین صنعت تاکنون نتوانسته راهکاری برای برون رفت از وضعیت فعلی باشد.
 
وی عنوان کرد: در سال ۱۳۸۳، ۸۴ درصد از افرادی که در صنایع کار می کردند فاقد تحصیلات دانشگاهی بودند و در سال ۱۳۹۳ این رقم به ۷۲ درصد رسیده است که نیاز به مهندسی مجدد در صنایع و یا تمرکز بر بخش های دیگر نظیر خدمات کاملا مشخص است. همچنین شاخص همکاری صنعت و دانشگاه در ایران وضعیت مناسبی ندارد و طبق گزارش مجمع جهانی اقتصاد در مورد شاخص های رقابت پذیری، ایران رتبه ۱۱۳ از بین ۱۴۰ کشور در مهارت دانش‌آموختگان، رتبه ۱۶ کیفیت مراکز تحقیقاتی و رتبه ۴۲ در انتشار مقالات معتبر را داراست که نشان دهنده گسست در عناصر دانشگاه است.
پتانسیل استان در توسعه اکوتوریسم
دکتر محمد حسین ایران نژاد عضو هیأت علمی دانشگاه یزد (عضو کانون تفکر گردشگری) چهار چالش اقتصاد تک محصولی نفت، اقتصاد رانتی، مدیریت ناکارامد و قبیله ای و محیط زیست ناسالم را از دلایل عمده بی توجهی به گردشگری اعلام کرد.
وی عنوان کرد: هوای یزد در بعضی روزها بسیار آلوده است و منابع آبی استان نیز از مرز بحران گذشته و دچار ورشکستگی شده ایم. وی اکوتوریسم یا گردشگری طبیعی را کوششی برای حفظ سلامت محیط زیست و فرصتی برای توسعه گردشگری و حل معضلات اجتماعی نظیر بیکاری معرفی کرد.
دکتر ایران‌نژاد جاذبه طبیعت، پایداری اکولوژیک، آموزش محیط زیست و مشارکت مردم محلی را ۴ ستون برای توسعه اکوتوریسم معرفی کرد.
وی مزیت های استان یزد در اکوتوریسم را پاکترین و در دسترس ترین کویر، گونه های جانوری (در دو حوزه تماشای حیات وحش و پرنده نگری)، حفاظت گاهها و داشتن بیش از ۸۰ مورد درخت کهنسال نام برد و تکثیر تجربه مدیریت موفق از جاذبه ها و حمایت از بخش خصوصی در ورود به حوزه حفاظت گاهها را در استفاده بهینه از پتانسیل استان موثر دانست.
اختصاص بودجه نامناسب به صنعت گردشگری
مهندس سید مصطفی فاطمی مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان یزد ارائه راهکارهای کاربردی و از پایین به بالا را در جهت رفع موانع توسعه گردشگری مهم دانست و با اشاره به گذشته تاریخی یزد، تصریح کرد: از نظر بسیاری از سفرنویسان از جمله مارکوپلو، یزد شهر رفت و آمد و تجارت و یزدیها تاجر بودند به طوری که اکنون در شهرستان اردکان تعداد ۳۵ کاروانسرا و بسیار بیشتر از تعداد هتل وجود دارد.
وی عنوان کرد: از دوران صفویه یزد محل تجارت و خدمات دهی به مسافرین به اشکال مختلف بوده است، اما در چهل سال اخیر توسعه استان مبتنی بر توسعه فولاد بوده است.
به گفته مهندس فاطمی در بسیاری از مطالعات انجام شده از جمله طرح آمایش سرزمین، گردشگری به عنوان اصلی ترین مسیر توسعه استان شناخته شده است اما در عمل اینگونه نیست به طوریکه در کشورهایی با رونق گردشگری به ازای هر گردشگر ۲ دلار و در کشورهایی که به تازگی قصد ورود به صنعت گردشگری را دارند ۱۳ دلار به ازای هر گردشگر تبلیغ انجام می شود که بودجه گسترده ای را می طلبد اما تنها ۵ میلیارد تومان به این صنعت اختصاص داده شده است.
وی از دانشگاه خواست با ارائه راهکار و شناسایی موانع توسعه گردشگری به هدف توسعه گردشگری استان کمک کند.
 
گردشگری؛ ایجاد شغل برای هر دانش آموخته دانشگاه در هر رشته‌ای
سیدرضا بهادری مسئول کمیته گردشگری پایدار استان (عضو کانون تفکر گردشگری) عنوان کرد: صنعت گردشگری باید به مسئولان ثابت شود و این صنعت توانایی ایجاد یک شغل از هر ده شغل و سهم ده درصدی از تولید ناخالص ملی را دارد.
وی تصریح کرد: صنعت گردشگری توانایی حل مسئله اشتغال را دارد و برای هر رشته دانشگاهی قادر به ایجاد شغل است و با داشتن بالاترین ضریب تکاثری، توانایی رونق دیگر صنایع و بخشهای اقتصادی را دارد.
وی بیان کرد: سه حوزه دانشگاه، دولت و نهادهای مردمی باید برای توسعه گردشگری در کنار هم قرار بگیرند. به گفته بهادری گردشگری در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و محیط زیستی تبعات مثبت و منفی دارد، بنابراین نیاز به گردشگری پایدار است.
وی اظهار داشت: گردشگری پایدار در سه حوزه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و محیط زیستی با رفع نیازهای نسل فعلی، در صدد رفع نیازهای نسل آینده نیز هست و با استفاده بهینه از منابع محدود محیط زیست فعلی، احترام به هویت فرهنگی، اجتماعی جامعه محلی منافع همه مردم را در پی خواهد داشت. همچنین رفع فقر تا رسیدن به صلح و عدالت اجتماعی از اهداف توسعه پایدار در قالب کردشگری است.
وی استخراج اطلس گونه های گردشگری استان، رویدادسازی، توجه به گردشگری کاروانسرا، گردشگری زمین و کویر را از جمله راهکارهای توسعه گردشگری اعلام کرد.
بهادری توسعه گردشگری معنوی از جمله مراسمات مذهبی و جشن های ملی نظیر سده را در رونق کردشگری موثر برشمرد و گردشگری را فرصتی برای برخورد با ایران هراسی و اسلام هراسی دانست.
وی با اشاره به تحقیق انجام شده در این زمینه عنوان کرد که ۲۳۵ گردشگر از ۳۵ کشور دنیا در این تحقیق شرکت داشته و ۷۶ درصد آنها گردشگری را ابزاری علیه اسلام هراسی، ۸۰ درصد ابزاری علیه ایران هراسی و ۶۹ درصد ابزاری برای صلح بین الملل اعلام کرده اند.
ویژگی های برتر اشتغال در گردشگری
محمد ناصر پیروزفر مدیرعامل آژانس مسافرتی، بافت تاریخی پویا در یزد را بزرگترین میراث یزد دانست. وی قدیمی‌ترین میدان ساعت شهری در ایران (در میدان وقت الساعت یزد)، قدیمی‌ترین نخل چوبی ایران (نخل چوبی میدان امیر چخماق)، قدیمی‌ترین مسجد ایران (مسجد جامع فهرج) ، بلندترین مناره‌های جهان (مسجد جامع کبیر یزد)، بیشترین تعداد دخمه‌ها، تنها آب انبار شش بادگیری جهان و تنها کاروانسرای دایره ای در ایران (کاروانسرای زین الدین) را از ظرفیت‌های گردشگری یزد معرفی کرد.
وی انواع گردشگری مذهبی، گردشگری سلامت، جاذبه های طبیعی بی نظیر، گردشگری فرهنگ عامه‌، گردشگری ورزشی، گردشگری روستایی، گردشگری سفر به تنهایی و صنایع دستی را در یزد دارای پتانسیل بالا دانست.
وی تصریح کرد که گردشگری سبب اشتغال مستقیم کارمندان هتلها و مراکز اقامتی، رستورانها، دفاتر خدمات مسافرتی، راهنمایان تور، مراکز اقامتی و اشتغال غیرمستقیم شرکت‌های تأمین کننده مواد و ملزومات مورد نیاز مهمان‌پذیرها، سازندگان ساختمان‌های مراکز اقامتی و پذیرایی (نیروی انسانی مستقیم و غیر مستقیم)، جبران کمبود بازار کارخانه‌های تولیدی، رونق فروشگاه ها و مشاغل خدماتی، ایجاد انواع مشاغل کوچک و یا خانوادگی، اشتغال و استفاده از نیروی غیر متخصص (بومی و محلی) و حمل و نقل می‌شود.
 
وی مشاغل با دستمزد غیرثابت و نامعین ، پتانسیل اشتغال پاره وقت و تمام وقت، فرصت های شغلی فصلی در صنعت گردشگری، ایجاد اشتغال برای همه طیف ها و طبقه های اجتماع، امکان اشتغال با سرمایه اندک، ایجاد اشتغال در تمامی کشورها و به ویژه کشورهای در حال توسعه، صنعتی با سرمایه گذاری نسبتا اندک و نیاز به سرمایه در گردش کم، با بازدهی سریع و سود اوری بالا ، صنعتی بدون الایندگی و با کمترین تخریب منابع طبیع و حتی در جهت حفظ و نگهداری و گسترش آنها، ورود ارز خارجی به جای خروج ارز، بهبود تدریجی استاندارد های زندگی به دلیل آموزش های مستقیم و غیر مستقیم و نیز تعاملات فرهنگی را از ویژگی‌های برتر اشتغال در گردشگری معرفی کرد.
وی عنوان کرد: گردشگری با پتانسیل انجام کارهای پاره وقت توانایی افزایش سطح درآمد مردم را داراست و به صورت مستقیم با ایجاد درآمد و به صورت غیر مستقیم با تاثیر بر رشد اقتصادی سبب کاهش فقر می شود. پیروزفر آموزش عمومی و تخصصی، انجام مشاوره با هدایت سرمایه های مادی و معنوی در مسیر گردشگری و پل ارتباطی بین بخش خصوصی و دولتی در تسهیل امور مرتبط را از وظایف مراکز مشاوره و کارافرینی در حوزه گردشگری دانست.
در این نشست اعضای هیأت علمی و دانشجویان دانشگاه یزد، دانشجوبان دانشگاه آزاد اسلامی یزد، مدیران و کارشناسان اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، فعالان و علاقه مندان به حوزه گردشگری حضور داشتند.