لینک های ضروری
  بازدید : 513
تاریخ انتشار : 22 دي
در چهل و یکمین نشست کانون تفکر آب؛
ورود 70 درصد از ثروت استان یزد به دیگر استانهای کشور
ورود 70 درصد از ثروت استان یزد به دیگر استانهای کشور
در چهل و یکمین نشست کانون تفکر آب که روز پنج‌شنبه 20 دی ‌ماه 1397 با حضور سید ابوالفضل موسوی نماینده مردم یزد و اشکذر در مجلس شورای اسلامی، سید مصطفی فاطمی مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، دبیر و سایر اعضای کانون تفکر در پردیس آزادی برگزار شد، طرح آمایش سرزمین و پتانسیل‌های استان یزد مورد بررسی قرار گرفت.
به گزارش دریافتی از دبیرخانه کانون‌های تفکر، در ابتدای جلسه دکتر علی اصغر سمساریزدی دبیرکانون، دستورکار جلسه را بررسی پیش نویس بیانیه چهارم کانون و تحلیلی از آمایش استان یزد بر مبنای گردشگری و تجارب ازسوی سید مصطفی فاطمی اعلام کرد.
لزوم توجه به آب در طرح آمایش سرزمین
حمید فخرالدین تصریح کرد: در برنامه آمایش، متخصصان رشته های مختلف مشارکت دارند و ادبیات یکسانی ندارند و تعاریف متعددی ارائه می دهند اما به نظر من، اصطلاح آمایش آب محور اشتباه است.
وی با اشاره به انسان، فضا و فعالیت به عنوان اجزای اصلی آمایش، عنوان کرد: در واقع فضا، سرزمین با توان اکولوژیکی است و آب نیز در ارزیابی توان الکولوژیکی مورد بررسی قرار می گیرد. وی افزود: بسته به اینکه چه فعالیتی در سرزمین مستقر شود، نوع و میزان مصرف آب مشخص می شود.
فخرالدین اعلام کرد: در سند آمایش سرزمین بر ۲۲ فعالیت که مصرف آب کمتری دارند تمرکز شده است. همچنین در چشم انداز فعالیت ها نیز به آب توجه شده است، از جمله: لزوم گسترش کشت گلخانه ای بدلیل مصرف کمتر آب.
 
فخرالدین با اشاره به تاریخچه آمایش در ایران، یزد را دومین استان در تحویل سند آمایش در شرح خدمات قبلی در سال ۱۳۸۹ معرفی کرد و عنوان کرد که در سال ۱۳۹۴ شرح خدمات جدیدی ابلاغ شد و استان یزد با در نظر گرفتن آب و دانش بنیان بودن، آمایش متفاوتی را ارائه خواهد کرد.
دکتر محمد مهدی جوادیان زاده مدیر کل شرکت آب منطقه ای یزد نیز تصریح کرد: در وزارت نیرو، اصطلاح آمایش آب محور مورد تایید قرار نگرفته است ولی به دلیل بحران آب در یزد در برنامه آمایش بایستی به آب توجه ویژه کرد.
مهندس سید ابوالفضل موسوی نماینده مردم یزد و اشکذر در مجلس شورای اسلامی، آمایش را استفاده خردمندانه از سرزمین تعریف کرد و عنوان کرد: به دلیل فقدان طرح آمایش ملی، وزارت نیرو بر اساس آب برنامه ریزی می‌کند و اصطلاح آمایش آب محور نیز از این امر استخراج شده است.
وی اصطلاح آمایش آب محور را به دلیل نشان دادن اهمیت آب در تدوین سند آمایش دانست. وی اعلام کرد: تنها در ۵ استان از جمله یزد طرح آمایش نهایی نشده است و یکی از دلایل آن را مسئله آب دانست که با وجود محدودیت های آبی، ارزش افزوده صنایع و معادن در یزد شکل گیرد یا در کنار سواحل صنایع آب بر توسعه یابند.
مهندس موسوی با اشاره به کیفیت بالاتر آمایش در استان یزد نسبت به دیگر استانها، تاکید کرد که بر قابلیت های گردشگری، امنیت و تجارت یزد نگاه ویژه ای شود.
در ادامه دکتر حسین ملکی نژاد عضو هیئت علمی دانشگاه یزد، آمایش آب محور را دانستن میزان آب در هر فعالیت تعریف کرد و پیشنهاد کرد: مسئولان سازمان مدیریت و برنامه ریزی استان، ۲۲ فعالیت مورد نظر در طرح آمایش را در کانون تشریح کنند. وی آگاهی کامل از طرح آمایش را در غنای بیانیه موثر عنوان کرد.
علی مدرسی نماینده پارک علم و فناوری اصطلاح آمایش آب محور را به صورت بخشی دانست و آن را اشتباه خواند.
دکتر سمسار نیز با اشاره به همایش مدیریت منابع آب در دانشگاه یزد، افزود: از نظر مسئولان مرتبط، آمایش آب محور بخشی از آمایش است.
گردشگری؛ محرک توسعه اقتصادی استان
سید مصطفی فاطمی مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، کانونهای تفکر دانشگاه یزد را در ترسیم افق آینده برای استان حائز اهمیت دانست.
وی با اشاره به مراحل توسعه اقتصادی روستو (سنتی، مقدماتی، خیز، بلوغ و مصرف انبوه) و روند ۴ مرحله ای توسعه در جوامع شامل فروش مواد خام، فرآوری، فروش سرمایه و فروش فکر تصریح کرد که استان یزد در مرحله سوم توقف کرده است.
وی استان یزد را سازگار با کمبودها تعریف کرد و ایجاد قنات، آب انبار و ساختار خانه ها را در جهت همین سازگاری دانست. وی به نقل از سفرنامه نویسانی چون مارکوپلو و کاپیتان کریستی، یزد را شهر تجارت و رفت و آمد و امنیت و مرکز بزرگ بازرگانی معرفی کرد و تصریح کرد که یزد از گذشته مهاجرپذیر بوده و خانه لاریها، عربها، گرجیها و ... نیز نشان دهنده همین ویژگی یزد بوده است.
وی نوع مهاجرت گذشته را براساس ارزشهای پولی و مالی و متفاوت با مهاجران فعلی ارزیابی کرد و عنوان کرد که سرمایه گذاران، یزد را تنها برای کسب درآمد انتخاب کردند و برای زندگی و تفریح در استانهای دیگر مستقر می شوند.
فاطمی با اشاره به گردشگری به عنوان محرک توسعه اقتصادی، ایجاد روندی جدید در استراتژی توسعه استان را ضروری دانست.
امیر شریف یزدی مدیر مرکز پژوهشهای خورشیدی، یزد را در گذشته به دلیل داشتن امنیت شهری قابل اتکا برای سرمایه گذاران و تجار دانست و عنوان کرد که در شرایط فعلی، سرمایه گذاران مجبور به مهاجرت از یزد هستند.
 
دکتر محمد حسین معماریان عضو هیئت علمی دانشگاه یزد، کمبود ابر و بارش در استان را فرصتی برای توسعه گردشگری نجوم برشمرد. وی پیشنهاد ایجاد شهرک هایی در استان برای استفاده دانشمندان تحقیقات نجومی را مطرح کرد و عنوان کرد که شهرکهای مذکور، نیاز به حمایت و زیر ساخت دارند.
حمید فخرالدین با اشاره به ویژگی جست و جوگری و پردازش گری یزدیها که علت توسعه بازرگانی دریزد بوده است، عنوان کرد: استان یزد از گذشته تا کنون نقش صنعتی داشته است و تبادلات استان با اطراف بر مبنای صنعت بوده است. وی توجه به نقش یزد در سنت و سازمان فضایی اطراف یزد را در افق آینده استان مهم عنوان کرد.
در ادامه دکتر جوادیان زاده با استقبال از مواضع استاندار جدید در مورد صنایع پر آبخواه، اعلام کرد: شرکت آب منطقه ای با همکاری سازمان صنعت، معدن و تجارت و محیط زیست، قرار است معیارهای کم آبخواه بودن صنایع را مشخص کند.
وی با تاکید بر پتانسیل گردشگری آب در استان، آمادگی شرکت آب منطقه ای در همکاری با اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشکری در زمینه توسعه گردشگری آب را اعلام کرد.
علی مدرسی نیز بیان کرد: بایستی از اقتصاد مبتنی بر برنامه ریزی به اقتصاد مبتنی بر سیاست گذاری تغییر جهت داده شود و توسعه بر محوریت انسان باشد. وی پیشنهاد کرد که تمرکز اصلی سیاستها و شاخصها براساس شرایط تاب آوری باشد. وی حفظ امنیت و جذابیت زندگی در یزد را مهم خواند و توجه به دو عنصر خاک و نور همانند آب را با اهمیت برشمرد.
خروج بخش بزرگی از ثروت استان
مهندس موسوی عنوان کرد: یزد در بین چهار استان ثروتمند کشور قرار دارد اما تنها ۳۰ درصد از ثروت کل استان به استان برمی گردد. وی آب را محور تمام فعالیت ها در استان برشمرد و با توجه به وضعیت آب انتقالی و چاهها از کانون خواست تا در بیانیه چهارم، تصمیم استراتژی و کارشناسانه پیرامون آمایش گرفته شود.
وی حضور مسئولان جهاد کشاورزی در جلسات کانون تفکر آب را از علل توجیه شدن آنان برای کاهش ۵۰ درصدی آب در بخش کشاورزی دانست و از خروجیهای مثبت کانون تفکر آب تقدیر کرد.
وی عنوان کرد: ثروت زیادی از یزد خارج می شود و طبق قانون، دفاتر معدنها باید در یزد ایجاد شود که به دلیل یزدی نبودن صاحبان معادن، این اتفاق نیفتاده است. وی همچنین از واگذاری بیش از ۲۲۰۰طرح عمرانی نیمه تمام در استان به بخش خصوصی خبر داد.
دکتر حجت نادری عضو هیئت علمی دانشگاه یزد نیز تصریح کرد: استخراج مواد معدنی ۲۰ درصد و فرآوری آن ۸۰ درصد آب مصرف می کند، اما آب مورد استفاده در استخراج غیرقابل بازیابی است و آب مصرفی در فرآوری تا ۹۰ درصد قابل بازیابی است.
وی استخراج معادن در یزد را عامل آلودگی زیست محیطی، مهاجرت غیراصولی و کارگران محور دانست، در حالی که ارزش افزوده به استانهای دیگر می رود.
وی افزود: سرمایه گذاران از استانهای دیگر با استفاده از تکنولوژیهای قدیمی و کارگران سطح پایین در یزد سرمایه گذاری کرده و منابع مالی به دست آمده را در استانهای دیگر هزینه می کنند.
وی پیشنهاد کرد: برای سرمایه گذاران، محدودیت قائل شده تا مجبور به صرف درصد بیشتری از سود خود در بازیافت و صدمه های زیست محیطی شوند. وی حذف چرخه ارزش افزوده را بزرگترین ضربه به استان برشمرد و رفتن به سمت تکنولوژیهای بازیابی آب را راه حل این مسئله قلمداد کرد. دکتر نادری توسعه توریسم معدنی را از دیگر پتانسیلهای استان معرفی کرد.
دکتر جوادیان استخراج از معادن را از اهداف ملی آمایش عنوان کرد و تصریح کرد: در افق ۱۴۲۵ از معادن برداشت ولی به فرآوری در صنعت توجه نشده است و باید به این مهم نیز در سند آمایش پرداخته شود.
 
وی تاکید کرد: دیدگاههای کانون تفکر آب در آمایش بایستی مستقل از طرح آمایش تدوین شود. وی مشخص شدن معیارهایی چون نرخ رشد جمعیت را در طرح کلان آب تا افق ۱۴۵۰ دشوار خواند و اعلام کرد در این طرح از مقایسه ایران و سایر کشورها به اعداد و ارقامی قابل دفاع دست یافتیم.
در نهایت دکتر سمسار یزدی تاکید و توجه بر ظرفیت ها و پتانسیل هایی که به آب کمتر نیازی دارد را در بخش های بعدی بیانیه الزامی دانست و بر لزوم آگاهی از جزئیات طرح آمایش برای استناد در بیانیه تاکید کرد.
در این نشست دکتر کمال امیدوار، دکتر سید مجید میررکنی، دکتر نصرت الله امانیان و دکتر محمدرضا گودرزی از اعضای هیئت علمی دانشگاه یزد، مهندس محمد مهدی جاودانی معاون شرکت برق منطقه ای استان، مهندس فرید گلکار مدیر مرکز باروری ابرها، علی اکبر قیومی مدیر فناوری پارک علم و فناوری، مهندس رضا فرقانی بازنشسته دانشگاه امام حسین، سید محمد جواد میرخلیلی و احسان کریمی میبدی نمایندگان صدا و سیما، مهندس سعید سلیمی صبور بازنشسته شرکت آب منطقه ای یزد، مهندس جواد منصوری کارشناس شرکت آب منطقه ای یزد، دکتر علی دلشاد دبیر کانون تفکر گردشگری، احمدرضا موحد، امین فلاح، محمد مهدی لسان صدق از اعضای کانون تفکر گردشگری، سید مهدی مدرسی و محمود دهستانی از دفتر نماینده مجلس، لیلی بنیاد دانشجوی دکتری دانشگاه یزد و راحله السادات حسینی کارشناس دبیرخانه کانونهای تفکر نیز حضور داشتند.