لینک های ضروری
  بازدید : 328
تاریخ انتشار : 27 فروردين
در نشست اخیر کانون تفکر شهر هوشمند؛
اهمیت افزایش آگاهی شهروندان در مدیریت پسماند
اهمیت افزایش آگاهی شهروندان در مدیریت پسماند
در نشست اخیر کانون تفکر شهر هوشمند دانشگاه یزد که روز یکشنبه 25 فروردین ماه 1398 با حضور دبیر و سایر اعضای کانون تفکر در پردیس آزادی برگزار شد، مسائل حوزه پسماند مورد بررسی قرار گرفت.
به گزارش دریافتی از دبیرخانه کانون‌های تفکر، در ابتدای جلسه دکتر امیر جهانگرد، دبیر کانون دستور کار جلسه را ارائه فرشید کریمی دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه یزد در مورد پایان نامه وی در زمینه «مدیریت پسماند در شهر شاهدیه» اعلام کرد.
بررسی سیستم مدیریت پسماند در شهر شاهدیه
فرشید کریمی دانش آموخته کارشناسی ارشد دانشگاه یزد، عنوان کرد: در شهر شاهدیه، سیستم مدیریت پسماند سنتی است و در پژوهش انجام شده، سناریوهای مختلفی را اجرا کردیم که درصورت وجود نتایج مثبت در این مطالعه، الگویی برای دیگر شهرها باشد.
وی افزایش تفکیک زباله و افزایش مشارکت پس از انجام آموزش و اطلاع رسانی را فرضیه های پایان نامه خود اعلام کرد. به گفته وی، پسماند سفت از رویکردهای کشورهای اروپایی است که پسماند با روشهای بازیافت و بازیابی به چرخه تولید برمیگردد.
 
به گفته وی آموزش چهره به چهره برای ۴۱۰۰ خانوار (با جمعیتی بیش از 18 هزار نفر)، آموزش در مدارس، تعیین میزان مشارکت مردم، اثرسنجی آموزش،ایجاد شورای محیط زیست مدرسه، آنالیز فیزیکی پسماند، آموزش ۳۰۰۰ دانش آموز در مدارس، اثرسنجی آموزش، محاسبه نرخ انحراف پسماند، مصاحبه حضوری با بانوان، آموزش و سخنرانی در مراسم مذهبی، نصب بنر در سطح شهر شاهدیه، آنالیز پسماند تجاری و بیمارستانی، پوشش خبری آموزش، بهبود سیستم جمع آوری و تفکیک پسماند، بهبود سطل بازیافت در مدارس، بررسی عملکرد دستگاه هوشمند بازیافت از نتایج مثبت مطالعه مذکور بوده است.
وی عنوان کرد که در آنالیز فیزیکی پسماند، ۳۲۰ کیلو پسماند تفکیک شده است و سپس ۱۴ نوع پسماند در آن شناسایی و پسماندهای پلاستیکی به ۷ قسمت تقسیم شدند.
به گفته کریمی در فصولی که هماهنگ با مراسمات مذهبی است، میزان استفاده ار ظروف یکبار مصرف افزایش می یابد. همچنین پسماند عفونی بیشترین پسماند بیمارستانهای خصوصی را به علت تفکیک درست تشکیل می‌داده است.
وی تصریح کرد: میزان آگاهی محیط زیستی دانش آموزان در سه مقطع ابتدایی، راهنمایی و دبیرستان قبل از اجرای طرح کم بوده که پس از اجرای طرح بشدت افزایش یافته است. همچنین درس انسان و محیط زیست تاثیر کمی بر آگاهی دانش آموزان دبیرستانی داشته است.
کریمی میزان تفکیک پسماند از سوی شهروندان را پس از انجام طرح در وضعیت مناسبتری نسبت به قبل از انجام طرح ارزیابی کرد. وی در ادامه افزود: در این طرح مردم به دفن زباله در باغچه و یا خوراندن زباله تر به احشام تشویق می‌شدند و پس از اجرای طرح با اندازه گیری میزان انحراف پسماند ( تخمین میزان پسماندی که از مسیر حاکم بر جریان دفن زباله خارج میشود) مشخص شد که ۱۳۳ تن زباله انحراف پیدا کرده و ازسوی مردم دفن یا خوراک احشام شده است.
وی عدم آگاهی مردم، مخلوط کردن پسماندها، مکانهای نامناسب دستگاه هوشمند پسماند، گزارش از کارکرد نادرست دستگاه را از علل اصلی شکست عملکرد دستگاه هوشمند بازیافت در شاهدیه عنوان کرد.
به نظر کریمی آموزش مجدد خانواده ها و آموزش چهره به چهره، مشخص شدن زمان دقیق جمع آوری زباله، تهیه اپلیکیشن برای حضور ماشین بازیافت، محصور کردن زمینهای مخروبه در سطح شهر جهت جلوگیری از دپو زباله، جمع آوری پسماند عفونی و انتقال آن به بیمارستانهای شهر یزد جهت امحا می‌تواند در افزایش مشارکت مردم در تفکیک در مبدا موثر واقع شود.
لزوم افزایش مشارکت و اعتماد اجتماعی در موفقیت طرح‌های مدیریت پسماند
دکتر فرهاد نژاد کورکی عضو هیئت علمی دانشگاه یزد، با اشاره به اهمیت مباحث محیط زیستی در شهر هوشمند عنوان کرد که بایستی بستر به نحوی طراحی شود که اثر کاربردی بر مدیریت پسماند، آلودگی و فضای سبز شهر داشته باشد.
 
وی افزود: پروژه هایی در زمینه ارزیابی چرخه حیات برای مدیریت پسماند جامع شهر، استفاده از پسماند صنعتی در صنعت ساختمان سازی، بی خطرسازی پسماندهای بیمارستانی در تهران، طراحی مهندسی محل دفن در شهرکرد و مدلسازی تولید پسماند خشک در حال انجام است.
وی تصریح کرد: در جهت هوشمندسازی مدیریت پسماند، اپلیکیشن هایی در داخل و خارج از کشور جهت جمع آوری پسماند در مبدا وجود دارد و در دانشگاه یزد نیز برنامه ای جهت ارزیابی کمی و کیفی پسماندهای دانشگاه تعریف کرده است.
به گفته وی مدلی در جهت بررسی رابطه بین خصوصیات اقتصادی و اجتماعی شهروندان و میزان تولید پسماند وجود دارد که نشان می دهد در فصول و ماههای مختلف، میزان پسماند چقدر است.
وی در پاسخ به دکتر جهانگرد در زمینه پژوهش روی انرژی تولیدی از پسماند تر، گفت: از پسماند تر دو محصول گاز(متان) و کود به دست می آید که به علت ارزانی منابع گازی در ایران، توجهی به پسماند تر نمی‌شود در حالیکه در استکهلم سوئد، پسماند تر انرژی شهر را تامین میکند. دکتر نژاد کورکی استفاده از روشهای تشویقی را در افزایش مشارکت مردم اثرگذار خواند.
مهندس مسعود تاج آبی مدیرعامل سازمان فاوا شهرداری یزد از تعریف پروژه ای که با مدیریت منابع و هزینه های شهرداری و ارتباط تولید زباله با مسائل اجتماعی و اقتصادی در بعد داده کاوی در نهایت الگوریتمی ترسیم کند که وضعیت تولید زباله در فصلها و زمانهای مختلف را بدست آورد، استقبال کرد.
وی نخاله های ساختمانی و زباله های عفونی بیمارستانها را از معضلات جدی شهرداری برشمرد و افزود: باید مکانیزم و سازوکاری تعریف شود که زباله های عفونی در محل تبدیل شود. وی مشارکت و اعتماد اجتماعی پایین شهروندان را از دیگر چالشهای فعلی شهر دانست و تعریف پروژه های مسئله محور که به امر مشارکت نیز توجه نماید را پیشنهاد کرد.
وی از تعریف RFP در شهرداری با مشارکت فاوا در جهت افزایش مشارکت، اطلاع رسانی و سهیم کردن مردم در سود حاصل از مدیریت پسماند خبر داد و افزود: در این روش روشهای قدیمی مانند تقویم حذف خواهد شد و از اپلیکیشن هایی که زمان جمع آوری در هر محل مشخص است، استفاده خواهد شد.
به گفته مهندس تاج آبی، عملی کردن پروژه های شهر هوشمند بدون مشارکت مردم غیرممکن است و در راستای افزایش مشارکت مردم، شهرداری نیاز به همکاری با کانونهای تفکر دارد.
دکتر جهانگرد نیز برگزاری جلسات مشترک با کانون تفکر سلامت اجتماعی دانشگاه یزد را در حل مسائل مشارکت مردم کارساز دانست.
محمدرضا برزگر معاون سازمان مدیریت پسماند، با اشاره به طرح جامع مدیریت پسماند یزد که در سال ۱۳۸۶ با هدف به صفر رساندن پسماند تدوین شده است و درسال جاری نیز بروز رسانی خواهد شد، استفاده از تجربه های مدیریت پسماند در دیگر شهرها و کشورها را برای رسیدن به استراتژی مناسب برای یزد حائز اهمیت خواند.
وی با تاکید بر اینکه استراتژی مدیریت پسماند در هر شهر متفاوت است،افزود: افزایش مشارکت مردم در تفکیک از مبدا در مدیریت پسماند شهر یزد با اهمیت است. وی اظهار امیدواری کرد که با برقراری ارتباط بین شهرداری و دانشگاه یزد، در بومی کردن طرح‌های مدیریت پسماند و ورود نرم افزارهای مدیریت پسماند به یزد تلاش شود.
وی عنوان کرد: طرحهای تشویقی در افزایش مشارکت مردم حائز اهمیت است و بازگشت منافع تفکیک پسماند به مردم میتواند در افزایش مشارکت آنان تاثیرگذار باشد.
دکتر سعید عطار رییس دبیرخانه کانون‌های تفکر دانشگاه یزد، تصریح کرد: در پس زمینه دنیای تکنولوژی، یک نگاه انسان شناختی وجود دارد که در آن، انسان موجوی راحت طلب و شرور است. با دقت در تکنولوژی های یک قرن اخیر و روند تحولی حوزه تکنولوژی متوجه می شویم که تکنولوژی برای راحت طلبی و ارضای لذتهای انسان طراحی و ساخته شده اند. مشاهده نشان می دهد که در مورد روشهای مدیریت پسماند هم همین نگاه حاکم است که نمونه آن، طراحی سطلهای با دربهای تنگ برای پسماندهای شیشه ای است تا افراد به هنگام انداختن شیشه در داخل سطل، از صدای شکستن شیشه لذت ببرند و ترغیب به جداسازای شیشه از سایر پسماندهای خود باشند. نکته جالب پژوهش آقای کریمی این بود که سوژه های این طرح، یکسره متفاوت با انسان به تعریف پیش گفته بودند و از این نظر، شهر شاهدیه نمونه ای از یک جامعه محلی موفق در افزایش آگاهش شهروندان در مدیریت پسماند است اما برای تعمیم نتایج طرح باید در سایر مکانها هم آزمون شود تا بعد از آن، سیاستگذاران این حوزه بتوانند به راهکارهای آن جنبه عملیاتی بدهند چرا که انگیزه های اقتصادی و نیازهای بعضا شرورانه نیز می تواند در مدیریت پسماند به کار گرفته شود. تنها پس از انجام این مجموعه پژوهشها، می توان استراتژی جامع مدیریت پسماند یزد را تدوین کرد. وی در این زمینه به تجربه کشور ایتالیا نیز اشاره کرد.
در ادامه مهندس احسان فرشادی رییس کمیسیون نصر یزد تمرکز بر مشارکت شهروندی و راه اندازی اپلیکیشن در جهت فرهنگ سازی و اطلاع رسانی تفکیک و جمع آوری زباله را با اهمیت دانست.
دکتر محمد رضا پژوهان عضو هیئت علمی دانشگاه یزد شرایط باغشهری شاهدیه، وجود احشام در این شهر و وجود حس معنویت در این شهر را بر نتایج حاصل از پژوهش اثرگذار دانست.
مهندس علیرضا عابدینی مدیر انجمن شهر هوشمند یزد با اشاره به حجم گسترده زباله و به تبع آن آلودگی محیط زیست و منظر، بر گسترش چنین تحقیقاتی درشهر یزد، توجه به محل انتقال زباله در خارج از شهر و شهرستانهای اطراف شهر یزد و بر اهمیت آموزش در افزایش مشارکت مردم تاکید کرد.
سید محمد حسین متقی نماینده گروه لیدخبر نیز سنتی بودن مردم شهر شاهدیه در ارزش دادن به حفظ محیط زیست را در نتایج حاصله تاثیرگذار دانست.
در این نشست مهندس حمیدرضا قمی رییس کمیسیون شهر هوشمند شورای شهر یزد، مهندس مهدی پارساییان رییس گروه فاوای استانداری یزد، سید حسین فقیهی ناظر سازمان مدیریت پسماند، مهندس امیر شریف یزدی مدیر مرکز پژوهش‌های خورشیدی، مهندس محمد علی عاقلی نماینده شرکت سیکاس، امید صالحی نماینده صدا و سیما و راحله سادات حسینی کارشناس دبیرخانه کانون‌های تفکر نیز حضور داشتند.