لینک های ضروری
  بازدید : 326
تاریخ انتشار : 23 ارديبهشت
در بیست و هشتمین نشست کانون تفکر اقتصاد یزد؛
اهمیت تمرکز بر انقلاب صنعتی چهارم در سند آمایش استان
اهمیت تمرکز بر انقلاب صنعتی چهارم در سند آمایش استان
در بیست و هشتمین نشست کانون تفکر اقتصاد یزد که روز شنبه 21 اردیبهشت ماه 1398 با حضور اعضای کانون تفکر در پردیس آزادی دانشگاه یزد برگزار شد، سند آمایش سرزمین استان مورد بررسی قرار گرفت.
به گزارش دریافتی از دبیرخانه کانون‌های تفکر، در ابتدای جلسه دکتر حبیب انصاری عضو هیئت علمی دانشگاه یزد، دستور کار جلسه را بررسی بخشهای اقتصادی سند آمایش استان اعلام کرد.
ضرورت تمرکز بر تامین و فروش محصولات به جای تاکید صِرف بر تولید
در ابتدای نشست، مهندس مهدی رحمانی مدیرعامل منطقه ویژه علم و فناوری یزد، تصریح کرد: در سند آمایش بایستی به تغییر پارادایم توجه شود و به جای تمرکز بر توسعه کمی فعالیتها باید به توسعه کیفی و چگونگی انجام دادن فعالیتها تاکید شود. به نظر وی، نبایستی فعالیتهای جدیدی به سند اضافه شود و با تمرکز بر افزایش کیفیت تولیدات صنایع فعلی استان، ارزش افزوده بیشتری در استان ایجاد شود.
وی عنوان کرد که همیشه توسعه بخش سخت افزار و زیرساخت غالب بوده، در صورتی که با تمرکز بر بخش نرم افزاری فعالیتها و تولید محصولات باکیفیت تر می توان ارزش افزوده بالاتری ایجاد کرد. به گفته وی، در صنعت سه حوزه تامین، تولید و فروش وجود دارد که کشورهای توسعه یافته بر تامین و فروش تمرکز کرده اند که بیشترین ارزش افزوده را ایجاد می کند و در ایران بر تولید تاکید می شود.
مهندس رحمانی افزود: به همین علت، ایران در اقتصاد کلان که از شاخصهای رقابت پذیری مجمع جهانی اقتصاد است، کمترین نمره را داراست. وی با اشاره به شرایط توسعه نساجی در شرایط تحریم، عنوان کرد: مسائل و مشکلات بازار در این صنعت سبب شده است که از ۴۰ درصد ظرفیت نساجی در یزد استفاده نشود.
 
به گفته وی اگر واردات مواد اولیه در نساجی به صورت اشتراکی انجام شود، مواد اولیه ۴۰ درصد ارزانتر به دست صنعتگران این حوزه می رسد. مهندس رحمانی با اشاره به اهمیت سایت علی بابا در گسترش تجارت چین، تصریح کرد: اقتصاد دانش بنیان صرفا زیرساخت و تجهیزات سخت افزاری نیست، مانند گردشگری هوشمند که به منظور استفاده از تکنولوژی برای توسعه بازار کار ایجاد می شود.
وی افزود: یزد حدود ۵۰ درصد از کاشی ایران را تامین می کند و با سرمایه گذاری انبوه، اشتغال بالایی نیز ایجاد کرده است. بنابراین در سند آمایش قابل حذف نیست ولی می توان با ارائه راه حلها و اخذ تکنولوژیهایی برای افزایش کیفیت محصولات، کاهش مصرف آب و غیره، ارزش افزوده بیشتری در این صنعت ایجاد شود تا سرمایه به وجود آمده هدر نرود.
به گفته وی، یزد با ایجاد خوشه محصولات کنجدی با کمترین سرمایه توانسته از رقبای تاجر این عرصه پیشی بگیرد و نوآوری در مدل کسب و کار می تواند تحولی در شرایط فعلی ایجاد کند. وی عنوان کرد که دانشگاهیان باید با حس مسئولیت اجتماعی دغدغه جامعه را داشته و به سمت حل مسائل استان و تربیت کارآفرین گام بردارند.
مهندس امیر شریف یزدی مدیر مرکز پژوهش‌های خورشیدی نیز تصریح کرد: سند بایستی با نگاهی چند وجهی به عوامل اجتماعی و زیست‌محیطی نیز توجه می کرد و نباید صرفا با دیدی بر مبنای توسعه اقتصادی تدوین می شد.
فقدان پارادایم در سند آمایش
دکتر مهدی حاج امینی عضو هیئت علمی دانشگاه یزد، تصریح کرد: روش شاخص سازی در آمایش اشتباه بوده است و در این روش، پتانسیل بالقوه مغفول مانده و فعالیتهایی که حمایت بالاتری داشتند، صاحب مزیت شده و در آینده نیز توسعه پیدا می کنند.
به گفته وی، تحلیل مزیت نسبی، تحلیل براساس قیمت جاری، تحلیل بهره وری با استفاده از جمعیت و تولید و کلیدواژه های بعضا نادرست اقتصادی، از جمله مواردی هستند که می توان آنها را ضعفهای سند آمایش دانست. وی با اشاره به مشخص بودن پارادایم در اسناد و برنامه های موفق، مشخص نبودن پارادایم و چشم انداز مطلوب را ضعف دیگر سند دانست.
به گفته وی، دسترسی به نرخ بیکاری تدوین شده در سند دور از انتظار است و درصورت محقق شدن آن نیز تبعاتی مثل مهاجرت دارد. وی افزود: برنامه های آمایش در دنیا با رویکرد هدایتی تدوین می شوند اما سند آمایش استان یزد رویکردی تجویزی دارد.
وی با اشاره به تجربه برزیل در عدم موفقیت در توسعه صنایع کامپیوتری، گفت: پس از کنار گذاشتن صنایع کامپیوتری، برزیل به دنبال سرمایه گذاری بر لوبیا توانست از عمده تولیدکنندگان لوبیای سویا در بازارهای جهانی باشد. به نظر وی لازم است از فعالیتهایی که با وجود تلاشهای بسیار، موفقیتی در آنها حاصل نشده چشم پوشی کرد و با دیدی بلند مدت که هدف آمایش نیز بلند مدت است، بر روی فعالیتهای جدیدی سرمایه گذاری کرد.
وی با اشاره به تجربه چین که از تکنولوژیهای ساده و محصولات کاربر مانند اسباب بازی و پارچه شروع به تجارت کرده و سپس به لوازم الکترونیکی روی آورده، عنوان کرد که اقتصاد دانش بنیان به دلیل وجود موانع سیاسی، تنگناهای ساختاری در تولید مانتد تسهیلات بانکی مشکلات کشور را حل نخواهد کرد.
مهندس محسن بهجت نماینده شرکت شهرکهای صنعتی، عنوان کرد: سند آمایش جهت گیری و پارادایم ندارد و به آینده نگاری و تحولات دنیا نیز توجهی نکرده است. وی با ذکر مثالهایی از پیشرفت تکنولوژی در صنعت، افزود: تحولات شدیدی در صنعت در حال شکل گیری است که منجر به حذف تکنولوژیهای فعلی خواهد شد.
به گفته وی روح سند بر منابع تاکید دارد و با عدم توجه به انقلاب صنعتی چهارم، در آینده به عقب تر نیز رانده خواهیم شد. وی با اشاره به سند آمایش ژاپن که بر توسعه جامعه ای که به سمت پیشرفت گام بردارد، تمرکز دارد، عنوان کرد که بایستی مردم به درک درستی از تعاملات اجتماعی، نوآوری و تولید برسند و با رصد فناوریها، آنها را بومی سازی کنند. وی افزایش کارآیی دانشگاه در جلوگیری از مهاجرت نیروی انسانی استان را مهم دانست.
عباس مطهری نژاد نماینده بانک ملی نیز عنوان کرد که ساختارها باید به نحوی تنظیم شوند که منافع مردم و منافع تامین شده از سندآمایش در یک راستا قرار‌گیرد. وی با مقایسه سود خرید زمین و کارخانه داری، افزود: بایستی شرایطی مهیا شود که تنها با کار و افزایش تولید، ثروت ایجاد شود.
 
عدم توجه به اتباع خارجی در سند آمایش
دکتر محمد حسین ریاحی مدیرکل اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی با استقبال از بررسی سند آمایش ازسوی کانونهای تفکر، عنوان کرد که در سند آمایش استان، واقعیتهای جامعه در نظر گرفته نشده است و باتوجه به بررسی های صورت گرفته و مطابق سند اشتغال، 5 سال زمان لازم است تا نرخ بیکاری به میزان تنها 1.2 درصد کاهش یابد. بر همین اساس 15 سال طول می کشد تا شاهد کاهش حدود 3.6 درصدی نرخ بیکاری باشیم که با این حساب، به نرخ بیکاری تک رقمی نخواهیم رسید.
به گفته وی در سند آمایش به اتباع خارجی توجه نشده است درحالیکه امروزه بخشی از جمعیت فعال استان را اتباع تشکیل می دهند. وی افزود: عدم توجه سند آمایش به گردشگری مذهبی و روستایی و مباحث ریسک پذیری در کارآفرینی از نقاط ضعف این سند است.
وی با انتقاد از حذف صنعت خودروسازی در فعالیت های اولویت دار سند و با اشاره به تجربه هند در صنعت خودروسازی، افزود: آمایش سرزمین باید بر مینای محور توسعه دانش باشد و با توجه به پتانسیل نیروی انسانی در استان، صنعت خودروسازی می تواند به توسعه استان کمک کند.
دکتر ریاحی با اشاره به برگزاری دوره ۳۰۰ ساعت آموزش دوخت برای دانش‌آموختگان طراحی دوخت، افزود: چنین دوره هایی باید برای افزایش مهارت فارغ التحصیلان در دانشگاهها برگزار شود. به گفته وی، بین دانشگاه و بخش خصوصی فاصله است و ظرفیت دانشگاه متناسب با توسعه استان نیست.
دکتر انصاری نیز با ارائه توضیحاتی در مورد روش تحلیل فعالیتها در سند، فقدان نبایدها در ترسیم فعالیتهای سند، عدم دقت در تجزیه و تحلیل داده ها، بروز نبودن داده ها، عدم توجه به مهاجرین و اتباع در استان، سناریوسازی براساس اطلاعات غیرکلان و محدود، عدم همخوانی اهداف بنیادین با اهداف مقطعی، روش شناسی اشتباه با انجام مصاحبه با خبرگان، آرایش نادرست متن و فقدان پارادایم را ضعف های سند آمایش استان برشمرد.
سید محمد حسین متقی نماینده گروه لیدخبر عنوان کرد که صنایع کاشی و سرامیک از تکنولوژیهای کاهش مصرف آب استقبال نمی کنند. وی حذف صنعت خودروسازی را نقطه قوت سند برشمرد و افزود: استان یزد باید با ساخت قطعات هوشمند خودرو، کیفیت خودروهای داخلی را بالا برد. به گفته وی، در سند آمایش شروطی برای توسعه فعالیتها نیز در نظر گرفته شده است.
دکتر محسن سلطانی نماینده صدا و سیما نیز وجود مافیا و رانت در واردات و تامین مواد اولیه صنایع مختلف را حائز اهمیت دانست.
در ادامه نشست، موضوع تحریم های اخیر امریکا مورد بحث قرار گرفت. در این مورد، دکتر عباس علوی راد عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد تصریح کرد: در سال ۱۳۹۶، به ارزش ۶/۶ میلیارد دلار فلزات اساسی صادرشده است و حدود ۳ میلیار دلار نیز ارزش واردات فلزات اساسی بوده است که اختلاف ۳/۶ میلیار دلار رقم بالایی در صادرات کشور نیست و از نظر ارزی مشکلی ایجاد نمی کند اما بسیاری از صنایع کشور که از نظر واردات فلزات اساسی با مشکل مواجه می شوند، زمین گیر خواهند شد و اثرات منفی در صنعت خودروسازی و صنایع ریلی و راه آهن خواهد گذاشت.
به گفته وی ارزش صادرات فلزات اساسی در سال ۱۳۹۷ ، ۴/۷ میلیارد دلار و ارزش واردات ۱/۷ میلیارد دلار بوده است که در طی نه ماه صنایع مرتبط با این فلزات، کاهش سی تا چهل درصدی در تولید داشته اند و باید راهکاری جدی اندیشیده شود.
در این نشست دکتر محمدرضا مشاهیری رییس کمیسیون آموزش، پژوهش و فناوری اتاق بازرگانی یزد، ، میثم کوچک زاده کارشناس اداره کل مسکن و شهرسازی، الهه اسلامی مشاور مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی، محمدکریم دهقان زاده نماینده بانک کشاورزی، روح الله فلاح صنعتگر، سید محمد علی شبانی نماینده شهرداری یزد، سید محمدرضا جلیلی نماینده سازمان حفاظت محیط زیست و راحله سادات حسینی کارشناس دبیرخانه کانونهای تفکر نیز حضور داشتند.