لینک های ضروری
  بازدید : 243
تاریخ انتشار : 25 ارديبهشت
در بیستمین نشست کانون تفکر گردشگری دانشگاه یزد؛
تاکید سند آمایش استان بر توسعه گردشگری بدون طراحی زنجیره تامین و الگوی مشخص برای توسعه
تاکید سند آمایش استان بر توسعه گردشگری بدون طراحی زنجیره تامین و الگوی مشخص برای توسعه
در بیستمین نشست کانون تفکر گردشگری دانشگاه یزد که روز دوشنبه 23 اردیبهشت ماه 1398 با حضور دبیر و سایر اعضای کانون تفکر در پردیس آزادی تشکیل شد، پیش نویس سند آمایش سرزمین استان مورد بررسی قرار گرفت.
به گزارش دریافتی از دبیرخانه کانون‌های تفکر، در ابتدای جلسه دکتر علی دلشاد دبیر کانون، دستور کار جلسه را بررسی سند آمایش سرزمین استان اعلام کرد.
تشکیل کانون هماهنگی گردشگری
هما خورشیدی سرپرست معاونت گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، با تاکید بر اهمیت هماهنگی میان دستگاههای مسئول در حوزه گردشگری استان، تصریح کرد: در سال ۱۳۸۳ با مصوبه هیئت وزیران مقرر شده بود «کانون هماهنگی گردشگری» در جهت تعامل، همکاری و هماهنگی دستگاههای مرتبط با گردشگری و بهبود فعالیتها با دبیری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و ریاست استاندار تشکیل شود.
به گفته وی، پس از یک دهه تعطیلی این کانون در اردیبهشت ماه ۱۳۹۸ اولین نشست کانون هماهنگی گردشگری با ریاست معاونت اقتصادی استانداری با موضوع توسعه گردشگری و جشنواره تابستانی یزد که از نیمه خرداد تا نیمه شهریور با برگزاری برنامه های متعدد در شهرستانها انجام می شود، برگزار شد. وی تبلیغ و اطلاع رسانی را مهمترین چالش جشنواره های تابستانی در جذب گردشگر عنوان کرد.
 
اهمیت دادن به بخش گردشگری، نقطه مثبت و کلی گویی در شناسایی و معرفی گردشگری نقطه ضعف سند آمایش
دکتر محمد حسین ایران نژاد عضو هیئت علمی دانشگاه یزد پس از بررسی بخشهایی از سند آمایش عنوان کرد که سند در مباحث روش شناسی، ساختاری، مفهومی و ویرایشی اشکالات اساسی دارد. به گفته وی، مبهم بودن نوع انتخاب خبرگان، مشخص نبودن نحوه ارتباط بین مطالعات بخش شناخت، برنامه ریزی و سیاستگذاری و اولویت بندی فعالیتها بدون توجه به داده ها و اطلاعات واقعی در گردشگری از اشکالات مهم در سند آمایش است.
وی تصریح کرد: جنبه مثبت سند توجه به گردشگری بوده است که ۳ نوع گردشگری شامل گردشگری فرهنگی، تاریخی، طبیعی و سلامت در بین ۲۲ فعالیت اولویت دار استان است و سه فعالیت شامل صنعت اسب، معدن و طب سنتی با فعالیتهای گردشگری مرتبط است.
همچنین به گفته وی ۳ فعالیت اولویت دار استان شامل فناوری اطلاعات، حمل و نقل و صنایع ریلی می تواند زیرساخت مناسب برای گردشگری را تامین کند. وی افزود: در سند آمایش ارتباط متقابلی بین فعالیتهای اولویت دار با برخی از دیگر فعالیتها از نظر سازگاری بررسی شده است مانند فناوری اطلاعات که سازگاری با انواع گردشگری را داراست.
دکتر ایران نژاد عنوان کرد: در شناسایی و معرفی گردشگری فرهنگی، تاریخی و طبیعی کلی گویی شده است و پتانسیلهای دقیق این نوع از گردشگری به طور دقیق مشخص نشده است. وی اذعان داشت که نگاه سند آمایش به گردشگری سلامت متفاوت با معنای واقعی این نوع از گردشگری است و حضور مردم جنوب کشور برای درمان که درآمد زیادی عائد گردشکری استان نمی کند.
وی اولویت بندی فعالیتها برای هرشهرستان را نقطه مثبت سند دانست اما تعداد متفاوت اولویت ها در هر شهرستان را ناعادلانه برشمرد و افزود: بایستی تعداد مساوی از فعالیتها در هرشهرستان اولویت دار میشد. به گفته وی اولویت اول سه شهرستان خاتم، بهاباد و تفت گردشگری طبیعی است و اغلب شهرستانها یک فعالیت اولویت دار از انواع گردشگری را داراهستند اما به گردشگری کویر در شهرستانی مثل اردکان توجهی نشده است.
وی با اشاره به توصیف جامع از نساجی درسند آمایش استان، پیشنهاد کرد که کانون تفکر صفحات مرتبط با گردشگری را براساس اطلاعات جامع و دقیق ویرایش کند تا برای سرمایه گذاران، تمرکز بر بخش گردشگری قابل توجیه باشد. وی حضور نمایندگان سازمان مدیریت و برنامه ریزی را برای رفع ابهامات سند حائز اهمیت دانست.
دکتر علی اکبر تشکری عضو هیئت علمی دانشگاه یزد ضعف در توصیف، داده ها و کاربرد اطلاعات در سند را بااهمیت دانست و افزود: کانون بایستی به ویرایش بخشهای مرتبط با گردشگری بپردازد و توصیف مناسب و بومی از گردشگری شرح داده و راهکارهایی متناسب با واقعیت نیز ارائه شود.
 
ضرورت توجه به زیرساخت های لازم برای توسعه گردشگری
دکتر سعید عطار رییس دبیرخانه کانونهای تفکر تصریح کرد: در سند آمایش استان باید از روشهای دقیق تر برای شناسایی فعالیت های اولویت دار استان استفاده می شد. وی با اشاره به استفاده از نظرات خبرگان و پانل در سند، افزود: با این روش تمام فعالیتهای موجود در استان نمره بالایی گرفته و اولویت دار شده اند در حالی که برخی از این فعالیت ها با منطق تاب آوری و با استفاده از روش هزینه- فایده و قاعده مزیت نسبی، جایی در آینده توسعه استان نخواهد داشت.
وی با تاکید بر نقطه قوت سند در اولویت دادن به حوزه گردشگری، فقدان تدارکات لازم برای عملیاتی شدن توسعه بخش گردشگری و ایجاد زنجیره تامین را نقطه ضعف آن دانست. به گفته وی، در حالی که سند بر روی توسعه گردشگری سلامت تاکید کرده اما به زیرساختهای لازم برای توسعه این بخش مثلا وجود یک فرودگاه بین المللی توجهی چندانی نکرده است.
سید محمدرضا فهیمی بافقی فعال گردشگری تعیین دقیق جایگاه گردشگری استان در کشور و توجه به بخشهای اجتماعی و فرهنگی گردشگری به جز تاکید مطلق بر بخش اقتصادی گردشگری در سند را مهم دانست.
لزوم توجه به انواع گردشگری در سند آمایش
مهندس محمد مهدی شرافت مدیر کل اسبق سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، با اشاره به تشکیل کانون هماهنگی گردشگری، افزود: با تقویت روحیه تعامل و همکاری در این کانون اقدامات مثبتی در جهت توسعه گردشگری انجام خواهد شد.
وی با انجام مقایسه روند تغییرات در سه شهر میبد، اردکان و نایین عنوان کرد که در سند آمایش برای توسعه فعالیتها و افزایش جمعیت بایستی به محدودیتهای اقلیمی یزد توجه شود. وی اولویت بخشی به زیرساخت و منابع مالی در گردشگری را ضعیف برشمرد.
به گفته وی گردشگری در چهل سال اخیر تحولات شدیدی داشته و تنها بخشی است که در هرشرایطی توانسته اشتغال ایجاد کند. وی سند آمایش را ادامه روند گذشته دانست و مسبب مهاجرت فرستی نیروی انسانی تحصیل کرده به دیگر استانها و مهاجرت نیروی کار ساده به استان قلمداد کرد. مهندس شرافت عدم توجه سند به انواع دیگر گردشگری نظیر گردشگری کویر را یکی از ضعفهای سند موجود دانست.
دکتر دلشاد نیز تصریح کرد: ساختارمند نبودن سند آمایش، شکاف ارتباطی بین بخشهای مختلف سند، واضح نبودن روش شناسی در سند و مغفول ماندن انسان و تجارب انسان از اشکالات اساسی در سند آمایش است. به گفته وی ضعف در مبانی نظری سند وجود دارد، بطوری که اگر سه شاخه کلی طبیعی، فرهنگی و ساخته شده گردشگری ( مانند معادن) در سند در نظر گرفته می شد کل فعالیتهای گردشگری را شامل می شد.
وی مشخص شدن پیوست، زنجیره تامین و الگوی مشخص برای توسعه گردشگری سلامت را حائز اهمیت دانست و عدم توجه به فایده-هزینه فعالیتها و نظارت قوی بر انجام فعالیتها را از دیگر اشکالات سند برشمرد. وی ضمن تاکید بر اهمیت بخش گردشگری در توسعه استان، وجود برخی پندارهای بعضا نادرست در مورد این حوزه را نگران کننده دانست از جمله اینکه صنعت گردشگری بسیار کم آبخواه است در حالی که هر گردشگری به طور متوسط به ۱۵۰ تا ۱۷۰ لیتر آب در روز نیاز دارد یا در موردی دیگر اثرات منفی انواع گردشگری نظیر اکوتوریسم. وی پیشنهاد کرد تیمی از خبرگان کانون مباحث مربوط به گردشگری را در جهت تقویت سند ویرایش کنند.
در ادامه سیدرضا بهادری کارگزار اشتغال استان عنوان کرد که گزارشی برای علل اولویت بندی به گردشگری در استان تدوین شده است که در توسعه گردشگری موثر خواهد بود. وی با اشاره به وجود ۱۵ کمیته تخصصی گردشگری در یزد، انجمن صنفی و کانون تفکر گردشگری دانشگاه یزد گردشکری استان را با پتانسیل خواند که نیاز به توجه بیشتر سند به انواع گردشگری را دارد.
 
تدوین راهبرد و پروژه در سند آمایش استان
زهرا بوشهری نماینده سازمان مدیریت و برنامه ریزی عنوان کرد که از ۹۶ فعالیت اولیه، پس از بررسی در سه آزمایشگاه پدیدارشناسی، هستی بخشی و ساختارشناسی ۲۲ فعالیت اولویت دار شده است. به گفته وی در روش پانل سند تعدادی از کارشناسان سازمانهای دولتی، صنوف، تولید کنند گان و برخی دانشگاهیان حضور داشتند. همچنین داده های موجود در سند از سالنامه آماری و دستگاههای دولتی اخذ شده است.
وی افزود: راهبردها، برنامه ها، پروژه ها و اقدامات اساسی در ۱۲ حوزه تهیه و تدوین شده است که در حوزه گردشگری راهبرد توسعه پایدار گردشگری فرهنگی، تاریخی، مذهبی، معماری و اکوتوریسم با عملکرد ملی و فراملی و معرفی یزد به عنوان شهر خلاق در زمینه معماری با حفظ ، احیا و تزریق فعالیت و زندگی در بافت تاریخی با ۸ برنامه و ۷۴ پروژه و راهبرد توسعه گردشگری سلامت به عنوان قطب سلامت با تاکید بر خدمات دهی به مردم جنوب، شرق کشور و کشورهای خاورمیانه و آسیای مرکزی با ۱۵ برنامه و ۳۹ پروژه تدوین شده است. به گفته وی، سند آمایش بر فعالیتهایی که بتواند معضل بیکاری نیروی انسانی تحصیل کرده را حل کند، تمرکز کرده است.
سید محمد حسین متقی نماینده گروه لید خبر عنوان کرد که سند آمایش با نگاهی کل نگر، جامع نگر و دورنگر فعالیتها را در شهرستانها اولویت بندی کرده است. به گفته وی، پروژه هایی در راستای تامین زیرساخت فعالیتها تدوین شده است. وی افزود: فعالیتهایی مانتد پلاستیک و ماهیگیری با اینکه مزایایی در استان داشته اما به دلیل مشکلات زیست محیطی در سند آمایش حذف شده است و چالشهایی مانند فقدان شرکتهای حمل و نقل ریلی در سند بررسی شده است.
در این نشست دکتر محمد حسین سرائی و دکتر منصور مهینی زاده اعضای هیئت علمی دانشگاه یزد، دکتر بهزاد کریمی عضو هیئت علمی دانشگاه میبد، محمد مهدی لسان صدق مدیر شرکت توسعه گردشگری، محمد کریم دهقان زاده نماینده بانک کشاورزی، سید محمدرضا جلیلی نماینده سازمان حفاظت محیط زیست، قاسم سلمانی کارشناس راه آهن، احسان بالاکتفی نماینده استانداری یزد و راحله سادات حسینی کارشناس دبیرخانه کانونهای تفکر نیز حضور داشتند.