لینک های ضروری
  بازدید : 295
تاریخ انتشار : 14 آبان
خوانش تجربه‌‌های جهانی برنامه ریزی حمل و نقل با نگاه به یزد
خوانش تجربه‌‌های جهانی برنامه ریزی حمل و نقل با نگاه به یزد
نشست مورخ 12 آبان ماه 1398 کانون تفکر شهر هوشمند با محوریت " حمل و نقل هوشمند" در پردیس آزادی دانشگاه یزد برگزار شد. در این نشست دکتر مهدی فلاح تفتی، عضو هیأت علمی دانشگاه یزد در دو بخش اساسی به ارائه‌ی گزارش خود از سفر به کشور فرانسه و بازدید از نمایشگاه حمل و نقل هوشمند برگزار شده در پاریس پرداخت.
دکتر فلاح تفتی گزارش خود را با معرفی مختصری از نمایشگاه فوق‌الذکر شروع کرد و توضیح داد این نمایشگاه هرساله از 2015 تا کنون در پاریس برگزار می‌شود. نمایشگاه اخیر در تاریخ‌های 17، 18 و 19 اکتبر2019   برگزار شد و ترکیبی از بخش صنعتی، دانشگاهی، مدیریتی و تجاری عهده دار برگزاری نمایشگاه بودند. تقریباً از همه‌ی کشورهای اروپایی نماینده‌ای در این نمایشگاه حضور داشت.8000 نفر از این نمایشگاه بازدید کردند و 200نفر ژورنالیست اخبار مربوط به نمایشگاه را پوشش می‌دادند.

مدهای حمل و نقل جدید  

دکتر فلاح در ادامه گزارش خود با نمایش تصاویر و توضیحات مکفی به معرفی انواعی از  وسایل نقلیه پرداخت .

مدهای حمل و نقل موتوری سبک که برای بهبود سیستم دوچرخه و پیاده طراحی شده  یکی از انواع وسایل نقلیه‌ی معرفی شده توسط ایشان بود. دکتر فلاح تفتی بیان داشت: این سیستم ها که اکثراً به شکل الکتریکی هستند این قابلیت را دارند که بتوانیم سفرهای کوتاه تا متوسط را با این ابزار حمل و نقل پوشش دهیم.

وی افزود: این مدهای حمل و نقلی در طرح‌های مختلف ساخته شده و علاوه بر قابلیت حمل فرد،قابلیت حمل کالا حتی تا 80کیلوگرم رادارند و  طوری طراحی شده‌اندکه امکان انتقال شارژ از دوچرخه ای به دوچرخه‌‌ی دیگر نیز وجود دارد و در پاریس مورد استقبال عموم قرار گرفته اند.

دوچرخه‌های سبک و تاشو نوع دیگری از وسایل نقلیه‌ی ای بود که دکتر فلاح به معرفی آنها پرداخت و عنوان کرد: از مزیت‌های اصلی این دوچرخه‌ها این است که می‌توان آن‌ها را حتی با دست نیز حمل کرد و در حین استفاده از آنها از وسایل نقلیه‌ی عمومی مانند اتوبوس نیز استفاده کرد  یعنی در واقع می‌توان ابتدا و انتهای سفر را با این دوچرخه‌ها طی کرد و بخش میانی سفر را با وسایل نقلیه‌ی عمومی انجام داد.

دوچرخه‌ها با قابلیت حمل چند نفر که در واقع برای استفاده‌ی خانواده‌ها مناسب می‌باشند از دیگر مدهای حمل ونقل معرفی شده توسط ایشان بود.

خودروهای در ابعاد کوچک و وزن سبک یکی از قابل توجه ترین وسایل نقلیه‌ی معرفی شده بود.

دکتر فلاح تأکید کرد: شهر یزد دارای بافت تاریخی با شبکه کم عرض معابر بوده و محدودیت حمل و نقل دارد که این امر  متأسفانه باعث شده با عملی غیرکارشناسانه قسمتی از بافت تاریخی جهت تأمین نیازهای حمل و نقل تخریب شود ولی این تخریب ها نیز جوابگوی نیازهای نقلیه ای نبوده است.

وی افزود امروزه شاهدیم که بافت تاریخی شهر یزد دارد از سکنه خالی می‌شود که یکی از دلایل این امر می‌تواند محدودیت‌های موجود در حوزه‌ی حمل و نقل این مناطق باشد در حالیکه خودروهای کوچک معرفی شده می‌تواند بخش اعظمی از نیازهای حمل و نقل در این مناطق را پاسخ دهد و زندگی را به بافت تاریخی بازگرداند.

دکتر فلاح متذکر شد: البته بیان سخن فوق به این معنا نیست که ما در بافت تاریخی صرفاً باید از دوچرخه یا حودروهای موتوری کوچک مقیاس استفاده کنیم بلکه باید به ساکنان این نواحی مجموعه ای از انتخاب‌ها در حوزه‌ی حمل و نقل داده شود تا هرکس متناسب با نیازها و شرایط خاص خود از این وسایل بهره ببرد.

مهندس مهدی فعالی، معاون برنامه‌ریزی شهرداری یزد تاکید کرد: مهم‌ترین مسأله در حوزه‌ی حمل و نقل شهر یزد وضعیت آب و هوایی آن می‌باشد که امکان استفاده از وسایل کاربردی مهمی مانند دوچرخه را از شهروندان سلب می‌کند.

دکتر سعیدعطار،دبیرکانون‌های تفکر یزد تصریح کرد: برای حل این مشکل نباید صرفاً به دنبال تجویز نسخه‌ای تک دارویی بود بلکه با طراحی مجموعه ای از راه‌حل ها در کنار هم می‌توان برای این مشکل راه حل  پیدا کرد.

دکتر فلاح تفتی افزود از جمله راهکارهای که در کنارهم می‌توان شرایط بهتری را برای شهروندان در حوزه‌ی حمل و نقل ایجاد کند و شهر را به سمت یک شهر انسان محور سوق دهد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

-         محیط مناسب پیاده روی و دوچرخه سواری از الزامات اولیه‌ی این کار می‌باشد. محیط دوچرخه سواری باید یک محیط سایه دار و جذاب باشد. به طور کلی در دنیا محیطی که درآن دوچرخه سواری و پیاده روی انجام می‌شود به گونه‌ای طراحی می‌شود که ذهن فرد از کار فیزیکی که دارد انجام می‌دهد منحرف شود و از محیط اطراف لذت برده به راه خویش ادامه دهد که در این راستا در یزد ما باید فضای سبز را افزایش دهیم و این امری غیرممکن نیست چراکه هر شهر سرانه‌ی فضای سبز دارد و متولیان امر می‌توانند به گونه ای سرانه‌ی فضای سبز شهری را تعبیه کنند که بتوان از آن استفاده چند منظوره از جمله دوچرخه سواری و پیاده روی کرد.

-         استفاده از دوچرخه‌های سبک و دارای سیستم تهویه از دیگر مواردی است که می‌توان جهت سازگاری با شرایط اقلیمی از آن استفاده کرد.

-         استفاده از دوچرخه‌های برقی با سرعت بالاتر نسبت به دوچرخه‌های معمولی که این امکان را فراهم می‌کند فرد در محیط ناسازگار جوی کم‌تر بماند نیز یکی دیگر از گزینه‌های پیش‌رو می‌باشد.

-         علاوه براین ادارات و سازمان‌ها می‌توانند این امکان را در اختیار اعضا و کارمندان خود قرار دهند که بعد از استفاده از دوچرخه دوش مختصری بگیرند و بعد فعالیت کاری خود را شروع کنند تا استفاده از دوچرخه دغدغه های بهداشتی برا افراد ایجاد نکند.

مهندس حمیدرضا قمی، عضو شورای شهر یزد عنوان کرد: خیابان‌های امام، دهم فروردین و فرخی از جمله خیابان‌هایی در یزد می‌باشند که پتانسیل ایجاد فضای سبز جهت استفاه  پیاده رو و دوچرخه در آ‌نها وجود دارد.

دکتر فلاح افزود: علاوه براین‌که ما در زیرساخت‌های حوزه‌ی حمل و نقل با مشکلات اساسی مواجه هستی آنچه در حال حاضر باید بیشتر توجه کنیم این است که با توجه به شرایط اقلیمی شهر یزد باید بتوانیم برای سفر در مکان مبدأ و مقصد سفر گزینه‌ی مناسبی را در اختیار شهروندان قرار دهیم تا آن‌ها بتوانند قسمت میانی سفر خود را با استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی انجام دهند.

وی متذکر شد: گرچه مدهای جدید حمل و نقل می‌تواند پاسحگوی بخشی از نیازهای ما در حوزه‌ی حمل و نقل باشد لیکن با توجه به وضعیت اقتصادی و سندهای بالادستی واردات این ابزار نقلیه نه تنها عملی نمی‌باشد که چندان موجه هم به نظر نمی‌رسد لیکن ما می توانیم با وارد کردن تکنولوژی تولید آنها نه تنها به بخش زیادی از نیازهای خود در حوزه‌ی حمل و نقل پاسخ مناسب بدهیم که با این روش می‌توان اشتغال آفرینی قابل توجهی نیز ایجاد کرد.

پاریس؛شهری انسان محور در حوزه‌ی حمل و نقل

دکتر فلاح در بخش دوم گزارش خود به معرفی مختصری از زیرساخت‌ها و امکانات نقلیه ای شهر پاریس پرداخت که می‌تواند در برخی موارد الگویی برای جهان‌شهر یزد محسوب شود.

وی موارد زیر را از جمله ویژگی‌های شهرپاریس متناسب با موضوع مورد بررسی کانون تفکر شهر هوشمند در این نشست معرفی کرد:

-         دوطرف اکثر خیابان‌های اصلی و فرعی که ما در شهر خودمان به عنوان پارک ممنوع در نظر می‌گیریم در شهر پاریس برای پارک دوچرخه و موتورسیکلت طراحی و مورد استفاده قرار می‌گیرد.

-         به طورهفتگی بازارهایی تحت عنوان شنبه بازار دایر می‌شود که در حاشیه‌ی این بازارها دوچرخه‌هایی جهت کرایه دادن به متقاضیان در دسترس می‌باشد.

-         وجه غالب خیابان برای استفاده دوچرخه و پیاده در نظر گرفته شده است.

-         کانال‌ها و جوی های آب به صورت روباز نیست، بلکه به صورت سرپوشیده تعبیه شده‌اند  تا بتوان از فضای ایجادی توسط آن‌ها استفاده کرد.

-         در نظر گرفتن خیابان‌هایی در سطح شهر برای اجتماع و گردهمایی‌های عمومی که نوعی زندگی بخشی به عرصه‌ی عمومی را درپی دارد. به  به طور مثال یکی از خیابان‌های شهر پاریس که به این منظور مورد استفاده قرار می‌گیرد خیابان عریضی است که دو طرف خیابان نیز با موزه‌های متنوع احاطه شده است.

-         با گلکاری و ایجاد فضای سبز در حاشیه‌ی کوچه‌ها امکان پارکینگ حاشیه‌ای از خودروهای شخصی گرفته شده است.

-         استفاده از سامانه‌ی سفراشتراکی یا  کارپولینگ(Carpooling) ؛ این سیستم بیش‌تر در محل‌هایی که دسترسی به انواع مختلفی از حمل و نقل عمومی وجود ندارد استفاده می‌شود که در آن مزایایی هم برای  راننده و هم برای همراه( مسافر)  از سوی حوزه‌ی حمل و نقل دولتی در نظرگرفته شده است به این صورت که مسافرینی که از این سیستم استفاده می‌کنند می‌توانند تا دوسفر رایگان در روز داشته باشند  و به رانندگان نیز علاوه بر کرایه‌ی معمول مبلغی به عنوان پاداش داده می‌شود.

دکتر فلاح متذکر شد: البته باید توجه داشت آن‌چه گفته شد به معنای مخالفت با داشتن خودروی شخصی نیست لیکن آنچه مهم است  نحوه‌ و زمان استفاده از خودروی شخصی  می‌باشد .

وی در یک جمع بندی کلی ابراز داشت: جهت حل مشکلات حوزه‌ی حمل و نقل باید مجموعه‌ای از شیوه‌های مقبول را در یک پکیج کنار یکدیگر بچینیم و در وهله‌ ی اول زیرساخت‌های شهری در حوزه‌ی حمل و نقل را متناسب با نیازها سامان بدهیم.

 وی افزود: اتخاذ تصمیمات مدیریتی که کم هزینه ترین راه ممکن برای دستیابی به اهداف مشخص شده در کم‌ترین زمان را محور اصلی تصمیم‌گیری قرار می‌دهند نمی‌تواند چاره‌گشای مشکلات باشد و نظر و پیشنهادات متخصصان در این حوزه باید با ضمانت اجرایی همراه شود تا گامی به جلو در حوزه‌ی حمل و نقل عمومی برداشته شود.

در انتها مهندس قمی از دکتر فلاح تفتی، دکتر عطار  و دکتر جهانگرد، دبیرکانون تفکر شهر هوشمند دعوت کرد که این کانون نشستی در شورای شهر یزد  برگزارکند  و مطالب مفیدی که در این جلسه مطرح شد در اختیار مدیران و کارکنان اجرایی قرار گیرد.