دسترسی سریع
   بازدید : 1904
تاریخ انتشار : 9 اردیبهشت1399
رییس مرکز بهداشت، درمان و مشاوره دانشجویی دانشگاه:
بیش از دو هزار نوبت مراجعه به مرکز مشاوره دانشگاه در سال ۹۸
بیش از دو هزار نوبت مراجعه به مرکز مشاوره دانشگاه در سال ۹۸
فرارسیدن نهم اردیبهشت ماه روز روانشناس و مشاور فرصت مغتنمی است تا با رییس مرکز بهداشت، درمان و مشاوره دانشجویی دانشگاه یزد به گفتگو بنشینیم. دکتر زهرا نادری نوبندگانی که از سال ۹۷ مسؤولیت این مرکز را به عهده دارد در این گفتگو با بیان اهم اقدامات و فعالیت‌های گسترده این مرکز، از آماری بالغ بر دو هزار نوبت مراجعه در یک سال گذشته خبر می‌دهد. تشریح برخی از فعالیت‌های این مرکز در زمان شیوع ویروس کرونا و همچنین برنامه‌ریزی‌های انجام گرفته برای دوران پساکرونا از دیگر بخش‌های خواندنی این گفتگوست.
مشروح گفتگو بدین شرح است:
با سلام و عرض تبریک به مناسبت فرارسیدن سال نو، در سال جدید برای شما و همکاران گرامیتان روحیه پرنشاط و تقویت حسِّ پویایی و حیات برای مراجعانتان آرزو داریم. 
من هم خدمت شما و همه عزیزان دانشگاهی عرض سلام دارم و سال نو را خدمت همه تبریک می گویم. امیدوارم سالی توأم با سلامتی و بهروزی برای همه عزیزان باشد. همچنین فرارسیدن نهم اردیبهشت ماه روز روانشناس و مشاور را خدمت همه مشاوران و روانشناسان عزیز تبریک عرض می نمایم. 
از جمله اقدامات ارزشمند مرکز مشاوره دانشگاه، راه اندازی خدمات مشاورة آنلاین و تلفنی برای جامعة دانشگاهی و نیز خانواده های دانشجویان بوده است که در شرایط فعلی بسیار ضروری است. 
1-از زمان آغاز شیوع کرونا، آیا مرکز همچنان فعال بوده است؟
 بله مرکز مشاورة دانشگاه در شیوع کرونا همچنان به فعّالیّت خود ادامه داده است و حتّی در ایّام تعطیلات نوروز هم با همکاری کارشناسان مرکز و گروه های همیاران دانشجویی در قالب کمپین های دانشجویی مختلف به تولید محتواهایی به منظور ترغیب جامعة دانشگاهی و خصوصا دانشجویان به ماندن در خانه اقدام نموده است؛ طیِّ این مدّت کانون های همیار سلامت روان و نیز بهداشت دانشگاه یزد جزو کانون های دانشگاهی فعّال بوده اند. البته بعد از اتمام تعطیلات نوروز نیز به واسطة ارائة خدمات مشاوره ای و بهداشتی فعّالیّت ها همچنان به قوت خود باقی است.  
2-از چه زمانی و با چه انگیزه ای تصمیم گرفتید مشاوره تلفنی را راه اندازی کنید؟ 
از ابتدای تعطیلی دانشگاه ها بسیاری از مراجعین ما که دانشجویان هستند به شهرهای خود مراجعه داشتند و نمی توانستند از خدمات مشاورة حضوری بهره مند شوند. در ابتدا تصوّر بر این بود که بعد از تعطیلات و با بازگشایی دانشگاه فعّالیّت های مرکز مشاوره نیز به روال عادی باز خواهد گشت امّا با شیوع ویروس کرونا عملا این اتفاق نیفتاد. در ادامه با اطّلاع رسانی هایی که در مورد احتمال عدم بازگشایی دانشگاه در نیم سال جاری و به طبع عدم امکان بازگشت دانشجویان در این شرایط خاص شد، تصمیم به راه اندازی خدمات مشاوره ای غیر حضوری گرفته شد؛ همچنین تعدادی از دانشجویان مراجعه کننده به مرکز نیز که ساکن در شهر یزد هستند به دلیل شرایطی خاصّی که به واسطة شیوع بیماری ایجاد شد و اینکه تلاش ما بر ترغیب افراد به ماندن در خانه بود نمی توانستند به مرکز مراجعه و در جلسات مشاورة حضوری شرکت نمایند. در این راستا ضمن اطّلاع رسانی به مشاوران از آن ها خواسته شد همکاران مایل به شرکت در طرح مشاورة تلفنی و آنلاین جهت ارائه این خدمات اعلام آمادگی کنند. سپس با طراحی پوستر و ارسال اطلاعیه ها در فضای مجازی در این زمینه اطلاع رسانی شد. 
3-چه اهدافی را در این دوران دنبال می کنید؟ 
هدف ما این است که دانشجویان عزیز بتوانند در دوران دوری از محیط دانشگاه همچنان از خدمات مرکز مشاوره استفاده کنند. این کار می تواند باعث شود افرادی که تا پیش از این در راستای ارتقاء سلامت روان و نیز بهبود وضعیت تحصیلی خود کار می کردند به واسطة شرایط خاصّی که اکنون ایجاد شده است از این خدمات محروم نمانند. همچنین حضور مداوم در محیط خانه ممکن است چالش هایی را برای افراد ایجاد نماید. خدمات مشاورة تلفنی برای جامعه دانشگاهی می تواند تا حدّ زیادی این مشکلات را کمتر نماید و برای حل مسائل درون فردی و بین فردی این عزیزان مؤثّر باشد. 
4- نحوه و میزان اطّلاع رسانی برای فعاّلیّت های مرکز در دوران بحران، برای خانوادة بزرگ دانشگاه چگونه بوده است؟ 
سعی بر آن بوده است که از ظرفیّت های فضای مجازی و نیز سایت دانشگاه برای اطّلاع رسانی در مورد خدمات مشاوره تلفنی و آنلاین و کارگاه های کشوری برای دانشجویان استفاده شود. همچنین تلاش کردیم از طریق برگزاری مسابقات کتابخوانی، طراحی پوسترها و بروشورها، و ساخت ویدئوهای انگیزشی و سرگرم کننده و پادکست ها جامعه دانشگاهی را به ماندن در خانه و نیز انجام فعّالیّت های همدلانه ترغیب کنیم. تاکنون مرکز بهداشت و مشاوره با همکاری کارشناسان و کانون های همیاران به تولید محتواهای متعدد آموزشی، انگیزشی و طنز و سرگرمی اقدام نموده است و همچنان این فعّالیّت ها ادامه دارد. 
5-مشاوران مرکز به صورت تخصصی مشاوره می دهند یا اینکه هر یک از مشاوران عزیز در همه زمینه ها به مراجعان مشاوره می دهند؟ 
 تمام تلاش ما بر این است که دانشجویان عزیز از خدمات مشاوره تخصصی استفاده کنند. بنابراین مشاوران محترم به صورت تخصصی در حوزه های کاری متفاوت به ارائة خدمات می پردازند. به عنوان نمونه از جمله حوزه هایی که مشاوران مرکز در آن فعّالیّت دارند عبارت است از زوج درمانی و خانواده درمانی، تحصیلی، بالینی، کودک و نوجوان، و مشکلات فردی مثل مشکلات ارتباطی.  
6-آیا مشاورة ارجاعی هم دارید؟ اگر احساس کنید فردی نیاز به تکرار جلسات مشاوره یا مداخله در زمینه دیگری برای درمان دارد چه کاری انجام می دهید؟ 
بله؛ تعداد زیادی از مراجعان ما بیش از یکبار به مرکز مشاوره مراجعه دارند برخی از مشکلات در طیّ چندین سال شکل گرفته اند و قاعدتا یک یا دو جلسه نمی تواند این مشکلات را مرتفع کند و نیاز است این افراد مدّتی را تحت نظر مشاور به فعّالیّت های لازم بپردازند تا بتوانند مشکل را حل کنند. مراجعانی هستند که ممکن است لازم باشد از خدمات روانپزشکی استفاده کنند که به روانپزشک معتمد دانشگاه ارجاع داده خواهند شد. همچنین تعدای از مراجعان به خدمات مددکاری نیاز دارند که در این صورت جهت ارائه این خدمات، به مددکاران معرفی خواهند شد. همچنین ممکن است برخی مراجعان به عنوان مثال علاوه بر خدمات مشاورة تحصیلی به خدمات مشاورة خانوادگی یا مداخلات بالینی نیز نیاز داشته باشند که شرایط لازم برای این  کار فراهم خواهد شد. 
7- آیا بخش مددکاری مرکز مشاوره نیز فعاّل است؟ 
بله؛ خدمات مددکاری تحت نظارت مرکز مشاوره در خوابگاه های خانم ها و آقایان انجام می گیرد که به محض بازگشایی خوابگاه ها این فعّالیّت ها از سر گرفته خواهد شد. همچنین قصد داریم در آینده ای نه چندان دور فعّالیّت های بخش مددکاری را گسترش دهیم و تغییراتی در آن ایجاد کنیم. 
8-آیا با دفتر مشاوره و سلامت وزارت علوم در ایام بحران کرونا، در ارتباط هستید؟ 
ما طیِّ بازه زمانی شیوع کرونا تا کنون به طور مرتب با دفتر مشاوره و سلامت وزارت علوم که در زمینه پیشگیری از شیوع کرونا و نیز پیشگیری از آسیب های روانی ناشی از این شیوع فعّالیّت های ارزشمندی ارائه نموده است در ارتباط هستیم. شایان ذکر است که کمپین های مختلف دانشجویی نظیر کمپین «در خانه بمانیم» و «همدلی با مردم ایران» طیِّ این مدّت با همکاری دفتر مشاوره و سلامت راه اندازی شده است و کوشش های ارزشمندی در قالب این کمپین ها از طرف کانون های همیاران تت نظارت مرکز مشاوره صورت گرفته است.   
9-در حال حاضر آیا مراجع حضوری هم می پذیرید؟ 
در حال حاضر به دلیل تلاش برای رعایت فاصله گذاری اجتماعی جلسه های مشاوره ای، به صورت غیرحضوری برگزار می شود و امیدوار هستیم با مهار ویروس کرونا مجددا فعاّلیّت های حضوری را از سر بگیریم. 
10- آیا مشاورة تلفنی برای مراجعان( اعم از دانشجویان و کارمندان و...) هزینه ای هم دارد؟ 
با هماهنگی های انجام گرفته مشاوره های تلفنی برای جامعه دانشگاهی هزینه ای ندارد و این افراد می توانند از این خدمات به صورت رایگان استفاده نمایند. 
11-میزان استقبال مراجعان تا چه حد است؟ هم در دوران عادی و هم در دوران بحران؟ 
میزان استقبال از جلسات مشاوره ای در حال حاضر مطلوب است به صورتی که ما با بیست و دو مشاور در زمینه های مختلف همکاری داریم و در اکثر روزهای هفته وقت مشاوران ما پر می شود. در عین حال به واسطه شرایط جدید و راه اندازی خدمات تلفنی و آنلاین انتظار می رود استقبال از این خدمات نیز طی روزهای آینده افزایش یابد. 
12- آیا کادر درمانگاه هم در کنار مشاوران فعّالیّت دارند؟ 
بله، درمانگاه مدت کوتاهی پس از شیوع کرونا تعطیل شد امّا با سپری شدن تعطیلات نوروز مجددا بازگشایی انجام شد و خدمات بخش عمومی و دندانپزشکی با رعایت فاصله گذاری اجتماعی برای مراجعه کنندگان راه اندازی شده است. ضمن اینکه دانشجویان واحد بین الملل که به دلیل شرایط خاص و با رعایت اصول بهداشتی در خوابگاه و مهمانسرا ساکن بوده اند طیِّ دو نوبت قبل و بعد از ایاّم تعطیلات نوروز به درمانگاه مراجعه داشته اند و و با همکاری عزیزان در این بخش، پایش سلامت جسم این دانشجویان به طور دقیق صورت گرفته است. 
13- به غیر از ارائة خدمت مشاوره ای، آیا برنامة اجرایی دیگری برای آرامش بخشی و آگاهی دادن در زمینةکنترل اضطراب و استرس داشته اید؟ 
همانطور که استحضار دارید وجود این شرایط خصوصا در ابتدای شیوع ویروس باعث اضطراب زیادی در جامعه شد و قاعدتا نیاز بود که مرکز مشاوره دانشگاه نیز در این زمینه اقداماتی انجام دهد. بنابراین، طیّ این مدّت با همکاری کانون های همیاران سلامت روان و بهداشت که متشکل از دانشجویان دانشگاه هستند و نیز با تلاش های کارشناسان مرکز به تولید محتواهایی در زمینه پیشگیری از اضطراب کرونا و افزایش نشاط اقدام نموده ایم. در ادامه سعی خواهیم کرد کارگاه های رایگانی را برای ارتقاء سلامت روان دانشجویان به صورت آنلاین برگزار نماییم که به محض فراهم شدن شرایط اطلاع رسانی های لازم در این زمینه نیز صورت خواهد گرفت. 
 
14- پس از عبور از دوران بحران، آیا نیازی به پایش سلامت دانشجویان احساس می کنید؟ 
هر ساله مرکز مشاوره دانشگاه در قالب طرح هایی مثل پایش جسم و روان، سیمای زندگی و نیز طرح نشاط  اجتماعی به بررسی وضعیت سلامت روان و جسم دانشجویان عزیز می پردازد و از طریق این طرح ها اطّلاعات خوبی خصوصا در زمینة سلامت روان به دست آورده می شود که راهگشای ما برای برنامه ریزی های پیش رو است. قاعدتا پس از عبور از بحران و خصوصا حضور دانشجویان در دانشگاه برنامه های متنوعی انجام خواهد شد که پایش سلامت هم می تواند یکی از این برنامه ها باشد و با توجّه به موقعیّت در این زمینه تصمیم گیری خواهد شد.
 
15-آیا مشاورة شغلی و تحصیلی هم ارائه می دهید؟ 
بله؛ خدمات مشاوره ای در حوزه های مختلف خصوصا مشاوره تحصیلی و مشکلات فردی و بین فردی در مرکز مشاوره توسط مشاوران متخصص در این حوزه ها ارائه می گردد. 
16- مرکز بهداشت و مشاوره چه اقداماتی جهت ارتقاء سلامت محیط کار داشته است؟ 
در روزهای ابتدایی شیوع ویروس کرونا مرکز بهداشت درمان و مشاوره دانشگاه با همکاری کارشناسان بهداشت محیط اقدام به برگزاری جلسه ای جهت آموزش به نیروهای خدماتی بخش های اداری و نیز خوابگاه ها کرد. ضمن اینکه در طول این مدت کارشناسان به صورت مرتب به بخش های مختلف مراجعه دارند و در زمینة ضدّعفونی این بخش ها و نیز وسایل و سطوح، مشورت های لازم را به نیروهای خدماتی ارائه می کنند. همچنین در تهیه اقلام بهداشتی نظیر ماسک و محلول های ضدعفونی نیز همکاری لازم با سایر بخش های دانشگاه صورت گرفته است. از طرف دیگر با کمک کارشناسان بهداشت محیط برای بخش های اداری پروتکل های سلامت محیط کار جهت استفاده کارکنان طراحی شده و در این زمینه اطلاع رسانی شده است. 
17-آیا در زمینة ضدّعفونی محیط های دانشجویی نیز همکاری صورت گرفته است؟ 
بله کارشناسان بهداشت محیط در زمینة نظارت بر فرآیند ضدّعفونی محیط های خوابگاهی نیز همکاری داشته اند. همچنین مرکز بهداشت پروتکلی را جهت حضور هر چه ایمن تر دانشجویان در محیط های آزمایشگاهی با رعایت فاصله اجتماعی طراحی و ارائه نموده است تا در صورت لزوم استفاده دانشجویان از این محیط ها، سلامت آن ها حفظ شود.
18-آیا تا کنون برنامه آموزشی برای حفظ سلامت روان کارکنان، در دوره های آموزشی کارمندان داشته اید؟ 
بله تا پیش از شیوع کرونا و طیّ چند سال گذشته مرکز بهداشت و درمان دانشگاه یزد در زمینه های مختلف کارگاه هایی را برای کارکنان برگزار نموده است. امّا در حال حاضر همانطور که استحضار دارید امکان گردهمایی حضوری وجود ندارد امّا با همکاری کارشناسان بهداشت محیط دستورالعمل هایی جهت ارتقاء سلامت محیط کار تهیّه و به کارکنان عزیز در این زمینه اطّلاع رسانی شده است. 
19- فکر می کنید بروز بحران کرونا در تصمیم سازی و برنامه ریزی برای آینده مرکز و گذاشتن دوره های خود مراقبتی و دیگر مراقبتی برای مواجهه با شرایط مشابه در آینده تاثیری داشته است؟ اگر برنامه ای در این زمینه دارید لطفا بفرمایید.
بله؛ حتما همینطور است. علاوه بر اینکه همیشه آمادگی برای مواجهه با بحران ها نیاز است، رخ دادن بحران ها یکسری تجارب مهم را برای مواجهه با شرایط مشابه در آینده ایجاد می کنند. بنابراین ما در این جهت تلاش خواهیم کرد که از تجارب به دست آمده در این مدت استفاده نماییم و خصوصا برای دانشجویان عزیز برنامه هایی جهت افزایش سلامت جسم و روان و روش های خودمراقبتی در بحران داشته باشیم. 
20- از میزان مساعدت ها و همیاری های  مسئولان دانشگاه با مرکز و انتظاراتی که دارید، صحبت کنید.
خوشبختانه قبل و بعد از شیوع کرونا همکاری های خوبی از طرف مسئولان دانشگاه با مرکز مشاوره صورت گرفته است. جا دارد از تلاش های همه مسئولان محترم، خصوصا معاونت محترم دانشجویی که همواره حامی مرکز بهداشت و مشاوره بوده اند صمیمانه تشکر نمایم. 
21-فعّالیّت های مرکز مشاوره را از ابتدای تأسیس تاکنون چگونه ارزیابی می کنید؟ 
به هر صورت مرکز بهداشت و مشاوره دانشگاه مکانی است که تعدادزیادی از افراد به آن مراجعه می کنند به صورتی که تنها سال گذشته ما بیش از دو هزار نوبت مراجعه داشتیم. من فکر می کنم مرکز بهداشت و مشاوره دانشگاه هر ساله پیشرفت قابل قبولی نسبت به سال های قبل داشته است به گونه ای که هم شاهد تغییرات فیزیکی چشمگیر و هم گسترده تر شدن خدمات ارائه شده در طول این سال ها بوده ایم و با تمام توان در این جهت  تلاش می کنیم.  
 هر ساله علاوه بر ارائه خدمات مشاوره ای به دانشجویان عزیز به بخش های مختلف دانشگاه از جمله کمیسیون موارد خاص و شورای آموزشی نیز در خصوص بررسی وضعیّت سلامت روان و جسم دانشجویان خدمات ارائه می شود. ضمن اینکه هر ترم کمیسیون حذف پزشکی نیز در مرکز برگزار می گردد و به درخواست های دانشجویان در این مورد رسیدگی می شود. علاوه بر این سالانه طرح های مختلف و نیز برنامه های متعدد به مناسبت های مختلف از طرف دفتر مشاوره و سلامت سازمان امور دانشجویان به مراکز بهداشت و مشاوره ارسال می شود که با کمک دانشجویان عضو کانون های همیار سلامت روان و بهداشت و نیز کارشناسان محترم مرکز در جهت اجرای آن ها برنامه ریزی می کنیم.