لینک های ضروری
  بازدید : 299
تاریخ انتشار : 4 تير
در چهل و سومین نشست کانون تفکر سلامت اجتماعی دانشگاه
نگاه اجتماعی و روانشناختی به چرایی افزایش دوباره ی مبتلایان بیماری کرونا در استان یزد
نگاه اجتماعی و روانشناختی به چرایی افزایش دوباره ی مبتلایان بیماری کرونا در استان یزد
کانون تفکر سلامت اجتماعی دنشگاه یزد چهل و سومین نشست خود با محوریت " تحلیل اجتماعی و روانشناختی از شروع احتمالی موج دوم شیوع ویروس کوید19 دراستان: دلایل و زمینه ها، راهکارها و پیشنهادها" را روز دوشنبه مورخ 2 تیرماه 1399 به صورت مجازی برگزار کرد.

در ابتدای نشست دکتر سیدرضا جوادیان دبیر کانون تفکر سلامت اجتماعی دانشگاه یزد، به عنوان نطق پیش از دستور، از احتمال راه اندازی خط تلفنی در پی شیوع بیماری کرونا جهت پاسخگویی به دغدغه ها و نگرانی والدین و دانش آموزان در حوزه ی تحصیلی داد و افزود: در راستای دغدغه ی اعضاء کانون تفکر سلامت اجتماعی مبنی بر کاربردی بودن بیانیه های این کانون، بیانیه اخیر این کانون در حوزه ی مهاجرت در جلسه شورای فرهنگ عمومی استان مطرح شده و به زودی مصوباتی در ذیل این بیانیه در استان خواهیم داشت.

دکتر جوادیان در تشریح دستورکار جلسه با اشاره به اهداف و برنامه های کانون تفکر سلامت اجتماعی در سال جاری مبنی بر پرداختن به مسائل مبتلابه استان اظهار داشت: باتوجه به دغدغه هایی که حول شروع پیک دوم شیوع بیماری کرونا در استان شکل گرفته در وهله اول باید به این پرسش پاسخ داد که آیا چنین ادعایی درست می باشد و اگر چنین باشد لازم است به لحاظ روانشناختی و اجتماعی بررسی شود که چرا تعداد مبتلایان رو به افزایش است؟ و آیا کم رنگ شدن حس مسئولیت اجتماعی و حاکم شدن خودخواهی ها و منیَت ها می تواند پاسخی به پرسش فوق باشد یا باید به دنبال دلایل دیگری برای پاسخ  به این پرسش باشیم.

ضعف ساختاری وزارت بهداشت

دکتر محسن موسوی عضو هیات علمی دانشگاه یزد، ساختار ضعیف وزارت بهداشت و نداشتن نگاه نظام‌مند به حل مسائل را از جمله دلایلی دانست که کنترل بیماری کرونا و موارد مشابه آن را با چالش مواجه ساخته است و عنوان کرد: ضعف هماهنگی بین نهادهای تصمیم گیرنده در این زمینه کاملا مشهود است. از دگرسو وزارت بهداشت خود از ضعف ساختاری رنج می‌برد و نظام پیشگیرانه و نهادمند متناسب با این شرایط در این وزارتخانه وجود ندارد، در حالیکه باید بخش های مرتبط با ورزش و تحرک و دیگر حوزه های مرتبط با سلامت مردم در این وزرات خانه به صورت نهادمند ایجاد میگردید، ساختاری اینچنینی ایجاد نشده است .بنابراین ما با مشکلات ساختاری قبل از شیوع کرونا مواجه‌ایم که چالش‌های ما برای کنترل این بیماری در حال حاضر را دوچندان کرده است.

دکتر علیرضا افشانی عضو هیات علمی دانشگاه یزد اظهار داشت: باتوجه به شواهد موجود به نظر می آید مواجه با موج دوم کرونا را پیش رو  داشته باشیم و متاسفانه تصمیمات کارشناسی نشده از نهادهایی چون دانشگاه علوم پزشکی مبنی بربازگشایی دانشگاه های مربوطه احتمال مواجه با این خطر را افزایش می دهد.

 وی تصریح کرد باید به طور مستند مشخص شود تا چه اندازه روند افزایشی به عدم رعایت پروتکل های بهداشتی توسط مردم مربوط است. چراکه به نظر می آید بخشی از این مشکلات به ساختار وزرات بهداشت و درمان و عدم توجه کافی به رویکرد پیش گیرانه در این وزراتخانه مربوط می شود.

عدم رعایت پروتکل های بهداشتی و افزایش مسافرت ها به مناطق ییلاقی استان در ایام تعطیل 

کاظم شاملو خبرنگار خبرگزاری ایرنا، عدم مدیریت مسافرت ها  در تعطیلات اخیر را یکی از دلایل افزایش مبتلایان به بیماری کرونا در استان خواند و افزود: بنابر آماری که  از برخی منابع مطلع در اختیار ما قرارگرفته تعداد بستری ها در یزد سه رقمی شده و این درحالی است که در تعطیلات اخیر خبرها حاکی از افزایش بی رویه ی حجم مسافر در مناطق ییلاقی استان بوده است تا جایی که برخی ارقام نشان دهنده ی  83هزار خودرو  در مناطق فوق  طی روزهای تعطیل بوده است.

شکوه نیک نظر مدیر موسسه افق روشن فردا دلایلی متعددی را در افزاش آمار مبتلایان دخیل دانسته و گفت:  تعطیلات نامنظم, عادات نامناسب غذایی و آداب و رسوم ها از جمله مهم ترین این دلایل می باشند. وی تاکید کرد: افراد جامعه ما باید بپذیرند در دنیای کنونی نمی توان با حفظ تمامی آداب و رسوم سنتی زندگی را ادامه داد و آموزش و پیوستگی آن، از جمله مهم ترین مواردی است که باید در شرایط کنونی مورد توجه جدی قرار گیرد.

تصمیم پرخطر  دانشگاه علوم پزشکی یزد مبنی بربازگشایی خوابگاه های دانشجویی

دکتر مجتبی ملک افضلی عضو هیات علمی دانشگاه یزد، نگاهی عمیق و جامع به چرایی شکل گیری شرایط ایجادشده را ضروری دانسته و اظهار داشت: باید اذعان داشت از لحاظ ارائه‌ی خدمات بهداشتی کشورما یکی از کشورهای پیشرو در آسیا و اقیانوسیه محسوب می‌شود و خدمات قابل توجه و تحسین برانگیزی دربرهه‌ های مختلف در این حوزه انجام شده است لیکن تصمیم دانشگاه علوم پزشکی یزد مبنی بربازگشایی خوابگاه‌های دانشجویی بدون انجام تست‌های بالینی، پرخطر و سوال برانگیز است و به نظر می‌آید این تصمیم در راستای اختیارات استانی  اتخاذ شده و تصمیم کلان و هماهنگ کشوری نباشد.

سردرگمی مردم معلول سردرگمی دولت و نهادهای سیاست گذار 

دکتر ملک افضلی سردرگمی و عدم قاطعیت مسئولان در اتخاذ تصمیمات صریح و هماهنگ در راستای پیشگیری و کنترل بیماری کرونا را نیز از دیگر مواردی دانست که سردرگمی مردم و عدم رعایت پروتکل‌های بهداشتی و در نهایت افزایش شمار مبتلایان به این بیماری دامن زده است و خاطرنشان کرد: در این راستا می‌توان به ناهماهنگی‌ها در سیاست‌‌های تسهیل‌کننده و محدودکننده اشاره کرد.

جهان بینی جبرگرایانه مردم 

این عضو هیات علمی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه یزد سوی دیگر پیکان انتقاد خود را متوجه جهان‌بینی جبرگرایانه مردم کشورمان و به ویژه استان یزد کرد و اظهار داشت: متاسفانه در این نوع از بینش، بهای اندکی به حفظ جان آدمی داده می‌شود و گویا این باور در اذهان ریشه دارد که مرگ به هرحال در زمان مقرر  و از پیش تعیین شده ای رخ خواهد داد و رفتار ما در این زمینه هیچ تغییری ایجاد نمی‌کند پس نیازی به رعایت پروتکل‌های بهداشتی برای حفظ جان نیست! 

دکتر ملک افضلی طولانی شدن دوران محدودیت‌های ناشی از بیماری کرونا و خستگی روانی مردم از سبک زندگی منبعث از این بیماری را از دیگر مواردی عنوان کرد که مردم را نسبت به رعایت پروتکل‌های بهداشتی کم‌توجه کرده و درنتیجه روندصعودی بیماری را درپی داشته است. وی افزود: به عبارتی مردم همان‌گونه که با کشته‌های ناشی از تصادفات جاده ای کنار آمده  و به آن عادت کرده‌اند با فوتی‌های ناشی از بیماری کرونا هم تاحدودی کنارآمده و به آن عادت کرده‌اند.

عدم تحقق حمایت های دولت در رفع نیازهای اساسی اقتصادی مردم

دکتر ملیحه علی ماندگاری عضو هیات علمی دانشگاه یزد نیز عادی شدن شرایط و کم‌شدن ترس اولیه ناشی از مواجه با یک پدیده ناشناخته و هم‌چنین اولویت‌های اقتصادی را ازجمله عواملی دانست که رعایت پروتکل‌های بهداشتی را با مشکل مواجه کرده است.

وی افزود: باتوجه به مشکلات عدیده اقتصادی که جامعه با آن مواجه می‌باشد مردم که اکثرا  از طبقه متوسط و مشاغل خدماتی می‌باشند ترجیح می دهند وارد فضای عمومی شده و به کسب و کار خود چونان قبل از شرایط ناشی از کرونا ادامه دهند تا بتوانند حداقل نیازهای مالی خود و خانواده‌هایشان را تأمین کنند چراکه متاسفانه از حمایت دولتی قابل توجهی هم برخوردار نشده و تعهداتی  و قول‌هایی هم که دولت مبنی برحمایت مالی از این افراد داشته بیش‌تر درحد شعار باقی ماند بنابراین به نظر می‌آید مردم در برخی مواقع ناچار شده‌اند پروتکل‌های بهداشتی را نادیده بگیرند تا بتوانند حداقل نیازهای خود رابرآورده کنند.

کافی نبودن آگاهی هاو امکانات  برخی از اقشار جامعه جهت پیشگیری از بیماری

دکتر محمدترکاشوند عضو هیات علمی دانشگاه یزد اطلاع رسانی و آگاه‌سازی مردم از جدی بودن این بیماری و وخامت شرایط ناشی از کرونا و هم‌چنین دادن امکانات کافی به تمامی اقشارجامعه جهت پیشگیری از این بیماری را مهم‌ترین اقداماتی دانست که می‌تواند در کاهش تعدا مبتلایان موثر باشد و اظهار داشت: باتوجه به طولانی شدن حضور کرونا در جهان زیست ما  تصمیم درستی مبنی بر انتقال مدیریت پیشگیری و کنترل این بیماری از دولت به مردم گرفته شده است لیکن این تصمیم ملزومات خاص خود را می‌طلبد که از جمله مهم‌ترین آن‌ها آگاه‌سازی  و دادن امکانات کافی به مردم می‌باشد.

احساس ضعف ناشی از ناتوانی در اعمال کنترل درونی 

دکتر فهیمه دهقان عضو هیات علمی دانشگاه یزد گسترش کنترل‌های بیرونی بر جنبه‌های مختلف زندگی مردم به ویژه در شرایط ناشی از کرونا را برای برخی افرادجامعه خسته کننده ارزیابی کرده، توضیح داد: باتوجه به شرایط اقتصادی نابسامان حاکم برجامعه در بسیاری موارد این احساس در مردم دیده می‌شود که نمی‌توانند کنترلی بر جنبه‌های اساسی زندگی خود داشته باشند که این احساس ضعف در شرایط ناشی از کرونا تا بدان‌جا گسترده شدکه مردم گمان می‌کنند حتی تفریحات ساده آن‌ها هم کنترل بیرونی می‌شود که این شرایط برایشان سخت و خسته کننده می‌باشد بنابراین شاید در برخی موارد با رعایت نکردن پاره ای از محدودیت ها درپی کنترل جنبه‌هایی هرچند ساده از زندگی خود و جبران ضعف کنترل درونی که با آن مواجه هستند می‌باشند.

نگاه منفی به خودمراقبتی 

دکتر نسرین بابائیان عضو هیأت علمی دانشگاه یزد اظهار  داشت: برای کنترل این بیماری همکاری و هماهنگی مردم و دولت  به طور همزمان ضروری می باشد و به عبارتی نمی‌توان مسئولیت را صرفا  متوجه یکی از این دو دانست که نمونه ی موفق در این زمینه کشور کره‌ جنوبی می‌باشد که می توان تجربیات آنان را مورد استفاده قرار داد.

وی افزود: از دیگر مواردی که باید مورد توجه قرار گیرد نگاه افراد جامعه به امر خودمراقبتی می باشد که متاسفانه درجامعه ما در بسیاری موارد این نگاه مثبت نمی باشد! به گونه‌ای که شاهد آنیم خودمراقبتی توسط برخی افراد به خودخواهی تعبیر می‌شود، در برخی موارد افرادی که خودمراقبتی می‌کنند مورد تمسخر قرار می گیرند و ...  علاوه براین در برخی موارد به دلیل فقرمالی یا کهولت سن، افراد امکان خود مراقبتی ندارند. بنابراین ترویج خود مراقبتی و حمایت‌های لازم جهت انجام این مهم از جمله مواردی است که می‌تواند به کاهش تعداد مبتلایان به این بیماری کمک کند.

خلاء سیاستگذاری دولتی کارآمد و مناسب

دکتر علی روحانی عضو هیات علمی دانشگاه یزد مقصرانگاشتن مردم در بالارفتن تعدادمبتلایان بیماری کرونا را قابل قبول ندانسته، افزود: مساله‌ی اساسی ما دولت و سیاست های عمومی است که اعمال می‌کند چراکه در طول تاریخ تصمیمات دولت است که بیش ترین تأثیر را برجامعه ما گذاشته است. به عبارتی با تمرکز بر روی مردم تغییر قابل توجهی در این برهه رخ نخواهد داد و در مرحله اول باید پاسخ های قانع کننده ای به این پرسش بدهیم که دولت چه باید میکرده و لازم است چه اقداماتی انجام دهد؟ که اگر در پی پاسخ صحیح به این پرسش ها باشیم خلاء های سیاستگذاری و گاها سیاستگذاریهای اشتباه دولت به وضوح دیده می‌شود. به عنوان مثال رأس نظام سیاستگذاری ما در زمینه کرونا درمان محور است و  مسلما رویکرد پیشگیرانه ندارد.

کاهش حساسیت روحیه اجتماعی مردم

دکتر عباس عسکری عضو هیات علمی دانشگاه یزد اظهار داشت: از آنجا که در برخی موارد کم توجهی به عواقب این بیماری در جامعه را شاهد می باشیم حساس سازی روحیه‌ی اجتماعی باید در دستورکار قرار گیرد که رسانه‌ها، مسئولین و افراد مطلع و متعهد به  سلامت جامعه در این زمینه می‌توانند بسیار تأثیرگذار باشند.

دکتر جوادیان در انتها اظهار داشت: مبنی برمطالب ایراد شده در این نشست در راستای پاسخگویی به این سوال که چه عوامل و دلایلی منجر به ایجاد روند افزایشی تعداد مبتلایان به کرونا در استان شده است موارد زیر قابل ذکر است.

  • مسافرت‌ها و افزایش تراکم جمعیتی و رعایت نشدن پروتکل‌های بهداشتی
  • آداب و رسوم
  • تصمیمات مسئولان در حوزه بهداشت
  • سرگردانی مردم درپی سرگردانی مسئولین
  • کاهش تاب آوری مردم و خستگی از قرنطینه
  • مشکلات اقتصادی و  در اولویت قرارداشتن رفع نیازهای مالی
  • ضعف منبع کنترل درونی
  • تعبیرخودمراقبتی به خودخواهی و برچسب‌های ناخوشایندی از این قبیل

 در این نشست مهدی حجازی مهریزی رئیس گروه آمایش سازمان برنامه و بودجه استان و نوش آفرین عزیزی کارشناس پژوهشی کانون های تفکر دانشگاه یزد نیز حضور داشتند.