دسترسی سریع
   بازدید : 340
تاریخ انتشار : 18 مهر1400
در کانون تفکر گردشگری دانشگاه یزد بررسی شد:
خواهرخواندگی، فرصتی برای بهبود دیپلماسی شهری
تفکیک سازمانی دو بخش گردشگری و میراث فرهنگی؛ منفعت یا خسارت؟
شصت و سومین نشست کانون تفکر گردشگری دانشگاه یزد با محوریت بررسی چالش حفظ میراث فرهنگی و توسعه گردشگری در بافت‌های تاریخی، به‌صورت مجازی برگزار شد.

در این نشست محمدمهدی شرافت، دبیر کانون تفکر گردشگری دانشگاه یزد بررسی پیوند بخش گردشگری، میراث فرهنگی و صنایع دستی را دستور کار قرار داد. وی دیدگاه سازمانی حوزه میراث فرهنگی را هم‌راستا با حفظ آثار ارزشمند از بازدیدها و فعالیت بخش‌های مختلف عنوان کرد، درحالی‌که صنعت گردشگری به دنبال افزایش بازدید، ایجاد تفاوت و جلب ‌توجه گردشگر است. وی با اشاره به کمبود منابع مالی موجود، عموم فعالیت‌های صورت گرفته به ویژه مرمت آثار تاریخی را مرهون تلاش بخش خصوصی دانست.
سید مصطفی فاطمی مدیر کل اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، از ایجاد ظرفیت خوبی برای میراث فرهنگی توسط صنعت گردشگری سخن به میان آورد که می‌تواند موتور محرکی برای حفظ صنایع دستی و میراث فرهنگ به شمار رود. به گفته وی، رشد گردشگری در بسیاری از کشورهای گردشگر پذیر به معنی گردشگری انبوه بوده که با آسیب میراث تاریخی مقصد همراه است. وی افزود: در کشور ما فاصله بسیاری تا رسیدن به حد گردشگری انبوه احساس می‌شود و رشد گردشگری در حال حاضر به خودی خود نمی‌تواند آسیب به آثار تاریخی را منجر شود. به گفته وی، در 7 سال اخیر حتی یک مورد شکایت از گردشگر خارجی یا تقابل جدی با بومیان در یزد وجود نداشته در حالی که در استان‌های دیگر لزوماً این گونه نیست. مدیر کل اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با استناد به آمار، میزان رشد گردشگری را با تعداد مرمت‌های شهری مرتبط دانست و گفت: در سال‌های دارای رشد گردشگری به میزان قابل توجهی میزان مرمت و رسیدگی به آثار فرهنگی افزایش یافته، به طوری که 1270 مورد مرمت در سال 99 شامل 780 پروژه بخش خصوصی ثبت شده در حالی که سال 92 تنها حدود چهل مورد مرمت در بخش خصوصی و 100 مورد مرمت به طور کلی انجام شده است. وی گردشگری را عامل حفظ میراث فرهنگی معرفی کرد و افزود: در شهرهایی با فعالیت کمتر بخش گردشگری، تخریب آثار فرهنگی بیشتری را شاهد بوده‌اند، هرچند این ارتباط دو سویه بوده و می‌بایست به نفع هر دو بخش پیگیری شود.
دکتر علی‌اکبر تشکری از اعضای هیأت علمی دانشگاه یزد با اشاره به تعارض در مدیریت بافت تاریخی، حفظ رفت و آمد در این منطقه را ارزشمند تلقی کرد. به گفته وی، هر دو بخش گردشگری و میراث فرهنگی به جای تمرکز بر حفظ آثار و معرفی آن، بهره‌وری اقتصادی را محور قرار داده‌اند. دکتر تشکر بررسی میزان همپوشانی این دو بخش را در کنار ارائه راهکار جهت ایجاد جاذبه‌های متناسب با واقعیت مورد توجه قرار داد. وی افزود: میزان مشارکت و حق دخالت ارگان‌ها اکنون به توان اقتصادی آن‌ها وابسته شده و همین امر اجرای پروژه‌های سطحی را در پی داشته است. دکتر تشکری رسمی شدن کارکردها و اختیارات هر حوزه در کنار تداوم فعالیت‌های مؤثر را راهکار برون‌رفت از مشکلات موجود دانست.
سید حسین آزادی عضو سابق شورای اسلامی شهر یزد پیرامون فعالیت‌های انجام شده در راستای احیای بافت تاریخی در شورای اسلامی شهر یزد سخن به میان آورد.
دکتر کاظم مندگاری عضو هیات علمی گروه معماری دانشگاه یزد تشخیص ماهیت هر دو حوزه گردشگری و میراث فرهنگی را مقدمه اعلام نظر پیرامون کیفیت پیوند آن‌ها دانست. وی گردشگری را صنعتی معرفی کرد که در ذات خود امنیت و بهبود شرایط اقتصادی را به ارمغان می‌آورد، در حالی که وجوه اشتراک و بزرگنمایی این وجوه می‌تواند پیچیدگی‌هایی را برای هر دو حوزه به همراه داشته باشد.
سید محمدرضا فهیمی فعال حوزه میراث فرهنگی گسست دو حوزه در ابعاد سازمانی را دارای هزینه‌های همه جانبه‌ای توصیف کرد و افزود: تلاش بسیاری جهت ایجاد پیوند این حوزه‌ها انجام ‌شده که تفکیک آن‌ها می‌تواند آثار نامطلوب اولیه‌ای را در بر داشته باشد. وی مجوزهایی که در حال حاضر به صورت مشترک از دو حوزه گردشگری و میراث فرهنگی صادر می‌شود را یکی از اولین چالش‌های تفکیک دو بخش دانست که می‌تواند با اختلاف نظرهای احتمالی روند صدور مجوز را با کندی و اختلال مواجه کند. فهیمی آلودن فضای میراث فرهنگی به سیاست در سال‌های گذشته را عامل چالش‌های امروز دانست که فهم اقتصاد فرهنگی می‌تواند به عنوان یک راه حل اصلی در این حوزه به شمار آید. به گفته وی، تا زمانی که به درک اقتصاد فرهنگی و ترویج آن نرسیده‌ایم نمی‌توان راه درمان را در تفکیک حوزه‌ها جستجو کرد.
دکتر محمدحسین ایران‌نژاد پاریزی عضو هیات علمی گروه محیط‌زیست دانشگاه یزد بر لزوم بررسی ابعاد متفاوت بحث، فارغ از نگاه‌های جناحی و بخش نگر جهت تصمیم‌گیری تأکید کرد. به گفته وی سستی در دست‌کاری بنای موجود می‌تواند بخش‌های مختلفی از جمل گردشگری و میراث فرهنگی را متضرر کند.
محمدعلی بهجتی اردکانی عضو هیأت علمی دانشگاه اردکان گردشگری و میراث فرهنگی را دو مقوله مجزا دانست که اهداف متفاوتی را همچون اقتصاد در گردشگری و هویت و اصالت در میراث فرهنگی را دنبال می‌کنند. به گفته وی، بسیاری از فعالیت‌های انجام شده در بخش گردشگری با محوریت اقتصاد بوده و این تفکیک می‌تواند بودجه بخش میراث فرهنگی را ارتقا بخشد. وی ورود دولت به بخش زیرساختی میراث را الزامی دانست و افزود: اگر بتوان به طور منطقی این دو حوزه را تفکیک کرد، شاهد توجه بیشتر به بخش گردشگری خواهیم بود. وی ترویج گردشگری را لزوماً امنیت ساز ندانست و ارتقا شاخص‌های امنیت در شرایط مختلف را عامل امنیت معرفی کرد، همان‌طور که ممکن است حضور گردشگر در منطقه ناامنی‌هایی را نیز به همراه داشته باشد.
مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده در این نشست:
• لزوم بررسی همه جانبه موضوع تفکیک گردشگری و میراث فرهنگی پیش از تصمیم سازی
• رسمی شدن کارکردها و اختیارات هر حوزه در کنار تداوم فعالیت‌های مؤثر، یکی از راهکار برون‌رفت از مشکلات موجود در حوزه گردشگری است.
• رابطه‌ای دوسویه میان گردشگری و میراث فرهنگی برقرار است و گردشگری، موتور محرک حفاظت از میراث فرهنگی به شمار می آید.
• گسست دو حوزه در ابعاد سازمانی دارای هزینه‌های همه جانبه‌ای است
• گردشگری و میراث فرهنگی، دو مقوله مجزا بوده که اهداف متفاوتی را همچون اقتصاد در گردشگری و هویت و اصالت در میراث فرهنگی را دنبال می‌کنند.

در این نشست دکتر منصور مهینی‌زاده، دکتر محسن رفیعیان از اعضای هیات‌علمی دانشگاه یزد، دکتر مرتضی بذرافشان مدیر موسسه آموزش هفت اقلیم، محمدمهدی لسان صدق مدیرعامل شرکت توسعه گردشگری استان، علیرضا ثواچه مدیر امور گردشگری سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری یزد و فاطمه زارع کارشناس پژوهشی دبیرخانه کانون‌های تفکر دانشگاه یزد نیز حضور داشتند.