
گرایش دینامیک و کنترل، بهعنوان یکی از زیرشاخههای مهم مهندسی مکانیک، نقش بسزایی در پیشرفت فناوری و بهبود عملکرد سیستمهای مکانیکی ایفا میکند. متخصصین این زمینه تلاش میکنند با تحلیل حرکت و ارتعاشات سیستمهای مکانیکی، راهحلهای بهینهای برای بهبود کارایی و پایداری آنها ارائه دهند. این زمینه تخصصی ترکیبی از مفاهیم دینامیک (مطالعه ارتباط حرکت و نیروهای وارد بر اجسام)، کنترل (مدیریت و تنظیم سیستمها برای حفظ پایداری و عملکرد بهینه) و ارتعاشات (مطالعه حرکتهای نوسانی) است و در پروژههای صنعتی و علمی مختلف کاربرد دارد.
آزمایشگاه ارتعاشات صنعتی (آموزشی و پژوهشی)
این آزمایشگاه که بیش از ۱۰ سال از شروع به کار آن میگذرد با هدف آموزش مفاهیم و انجام تحقیقات مرتبط با ارتعاشات ماشینهای صنعتی راهاندازی شده است. دانشجویان فعال در این زمینه با روشهای ارتعاشسنجی و بالانس تجهیزات دوار آشنا میشوند و ضمن آموزش مبانی علمی این زمینه، مهارتهای اولیه را در این خصوص کسب نموده و میتوانند به صنایع خدمات دهند. برخی از تجهیزات موجود در این آزمایشگاه به شرح زیر هستند:
- دستگاه آنالایزر ارتعاشی دو کاناله پرتابل شامل دو عدد شتابسنج، یک عدد تاکومتر، پایه تاکومتر و جعبه.
- کالیبراتور ارتعاشی پرتابل.
- دستگاه ارتعاشسنج ۸ کاناله VibroRack1000 همراه با نرمافزار مربوطه.
- شبیهسازهای ارتعاشی تک صفحهای و دو صفحهای با کنترل سرعت از طریق اینورتر.
- دوربین ترموویژن: این دوربین قادر است با استفاده از فناوری مادون قرمز توزیع دمای روی سطوح اجسامی که روبروی آن قرار میگیرند را اندازهگیری کند و بصورت تصویر رنگی و حتی فیلم ارائه دهد. کاربرد این دوربین وسیع است و هم در مهندسی و هم در پزشکی کاربرد دارد. مثلا با تصویربرداری گرمایی از سطوح ماشینآلات در حال کار میتوان نقاط مشکلدار آن را شناسایی کرد. در پزشکی میتوان از روی توزیع دمای بدن برخی مشکلات نظیر وجود ضایعه و عملکرد قلب را تشخیص داد.
- دستگاه ارتعاشسنج پالس ۳۵۶۰ شرکت B&K دانمارک همراه با نرمافزار آن.

آزمایشگاه بیومکانیک و سیستمهای حرکتی (پژوهشی)
در این آزمایشگاه تحقیقاتی، فعالیتهایی نظیر پروژههای کوچک تمرین و تجربه با هدف آشنایی دانشجویان با موضوعات تخصصی و تمرین استفاده از نرمافزار و حلهای عددی، پروژههای توسعهای با هدف ارتقای دانش و توانمندی حل مسأله دانشجویان و نزدیک شدن به لبههای دانش در زمینههای مورد تمرکز در آزمایشگاه، پروژههای کاربردی با هدف توسعه محصول یا ارائه خدمات فناورانه حداقل در مقیاس آزمایشگاهی یا نیمهصنعتی و فعالیتهای جانبی شامل جلسات عمومی و ارائههای موضوعی هفتگی، بازدید، شرکت در مسابقات مرتبط، مشارکت در طراحی و اجرای مسابقات فناورانه انجام میشود. زمینههای کلی فعالیت آزمایشگاه به شرح زیر میباشند:
- تحلیل بیومکانیک وضعیت، گیت، شناسایی و کمیسازی مشخصههای وضعیتی و حرکتی انسان.
- تحلیل و توسعه رباتهای متصل به انسان.
- توسعه سیستمهای دادهبرداری موقعیت، حرکت و تحریک و توسعه سیستمهای تعاملی با انسان از جمله رباتهای کمکی، سیستمهای اندازهگیری و توانبخشی، دخالت ماشین در توسعه مهارتهای شناختی و آموزشی، سیستمهای فرمانپذیر از رفتار و سیگنالهای عصبی.
- توسعه رباتهای متحرک از جمله رباتهای بازرسی، رباتهای با قابلیت انجام عملیات از دور و رباتهای هوشمند.

آزمایشگاه رباتیک (پژوهشی)
در این آزمایشگاه، پژوهش در زمینه طراحی، ساخت، ناوبری و کنترل انواع رباتهای متحرک و بازوهای رباتیکی انجام میشود. تاکنون نمونههایی از رباتهای متحرک زمینی و زیرآبی برای بهکارگیری و آزمایش الگوریتمهای مختلف ناوبری و کنترل ساخته و مورد آزمایش قرار گرفتهاند. کار با انواع حسگرهای موجود برای تشخیص موقعیت و مسیر ربات های متحرک و ترکیب دادههای این حسگرها به منظور افزایش دقت و قابلیت اعتماد ناوبری آنها مورد مطاالعه قرار میگیرد. این روشهای ناوبری در تعامل با برخی از صنایع مرتبط بکار گرفته شده و در ناوبری وسایل نقلیه مورد آزمایش قرار گرفتهاند. همچنین طراحی و ساخت چند بازوی مکانیکی با اهداف آموزشی در این آزمایشگاه انجام شده است. در این آزمایشگاه همچنین طراحی سیستمهای کنترل و اتوماسیون صنعتی با استفاده از کامپیوترهای شخصی (PC)، کنترل کنندههای قابل برنامهنویسی (PLC) و ریزپردازندهها انجام میشود و تاکنون چندین طرح صنعتی و چند دستگاه آزمایش آموزشی با استفاده از این تجهیزات ساخته شدهاند.

آزمایشگاه سیستمهای دینامیکی (پژوهشی)
در این آزمایشگاه، پژوهشهای متنوعی در زمینه انواع سیستمهای دینامیکی، با انگیزه پیشرفت علوم مهندسی و بهبود جامعه انجام میشود. مدلسازی و شبیهسازی سیستمهای دینامیکی و بررسی رفتار آنها در شرایط مختلف از جمله فعالیتهایی است که در این راستا انجام میشود. این آزمایشگاه میزبان دانشجویان کارشناسی، تحصیلات تکمیلی و محققان پسادکتری با زمینههای مرتبط با سیستمهای دینامیکی است که تخصصهای فنی متنوعی را به ارمغان میآورند. تمرکز فعالیتهای این آزمایشگاه در حال حاضر در زمینههای زیر است:
- سیستمهای دینامیکی خطی و غیرخطی
- رفتار آئروالاستیک سیستمهای الاستیک در معرض جریان باد
- تحلیل آکوستیک سازهای
- رفتار دینامیکی سیستمهای تولید انرژیهای نو
- ارتعاشات در ماشینهای ابزار
