بخش آمایش سرزمین تا سال ۱۳۹۸ دارای دو گرایش در مقطع کارشناسی رشته جغرافیا تحت عنوان "برنامهریزی شهری" و "برنامهریزی روستایی" بوده که از سال ۱۳۹۸ صرفاً در یکی از گرایشهای مقطع کارشناسی اقدام به پذیرش دانشجو نمودهاست، بخش آمایش سرزمین در مقطع کارشناسی ارشد دارای دو رشته مستقل میباشد:
جغرافیا و برنامهریزی شهری:
گرایش جغرافیا و برنامهریزی شهری یکی از گرایشهای مجموعه علوم جغرافیایی است. این رشته در مقطع کارشناسی ارشد در چهار گرایش شامل آمایش شهری، برنامهریزی مسکن و بازآفرینی شهری، محیط زیست شهری، کاربری اراضی و ممیزی املاک ارائه میشوند، هماکنون گروه جغرافیای دانشگاه یزد در دو گرایش آمایش شهری و برنامهریزی مسکن و بازآفرینی شهری، دانشجو میپذیرد. گرایش جغرافیا و برنامهریزی شهری به طور عمده بر جنبههای فضایی برنامهریزی شهری متمرکز است، اگرچه جنبههای زیست محیطی شهر نیز از محورهای مهم مطالعاتی این گرایش محسوب میشود. این گرایش مکمل سایر گرایش علوم اجتماعی مانند جامعهشناسی شهری و اقتصاد شهری است و میکوشد نظریهها و مطالعات جغرافیایی را برای حل مسائل شهری به طور عملی به کار بگیرد. برای دستیابی به هدف مذکور، دانشجویان گرایش جغرافیا و برنامهریزی شهری با مطالعه دروس نظری، انجام پروژههای عملی در کارگاههای عملی، آشنایی با تکنیکها و مدلهای کمّی و نرمافزارهای مختلف مانند ArcGIS و SPSS در زمینه برنامهریزی شهری در مقاطع تحصیلی کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری مجموعهای از مهارتهای نظری و عملی را برای حل مسائل شهری کسب میکنند.
با توجه به این که حل مسائل شهری مستلزم تهیه طرحها و برنامههای مختلف شهری است، فارغالتحصیلان این گرایش میتوانند در شرکتهای مهندسین مشاور برنامهریزی شهری در زمینه تهیه انواع طرحهای شهری مانند طرحهای جامع شهری، طرحهای تفصیلی شهری، طرحهای استراتژی توسعه شهری (CDS)، طرحهای بازآفرینی بافتهای فرسوده شهری، طرحهای آمایش سرزمین و آمایش استان، طرحهای کاربری زمینهای شهری و مانند آن فعالیت کنند. با توجه به این که نظام برنامهریزی شهری در ایران به صورت متمرکز طراحی و سازماندهی شده است، طرحهای مذکور به صورت تیپ برای تمام شهرهای ایران براساس شرح خدمات واحد تهیه میشوند. شهرهای واقع در استان یزد نیز از این قاعده مستثنی نیستند و با توجه به مسائل مختلف فضایی، اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی که شهرهای این استان به سبب تسریع فرایندهای شهرنشینی تجربه میکنند، فارغالتحصیلان این گرایش میتوانند به نحو فعالانهای در جهت کاهش این مسائل مفید باشند، همچنین فارغالتحصیلان این رشته میتوانند در زمینههای اجرایی برنامهریزی شهری در سازمانهای مختلفی مانند شهرداریها، ادارههای راه و شهرسازی استان یزد و استانداری یزد فعالیت و مشارکت سازندهای داشته باشند.
جغرافیا و برنامهریزی گردشگری:
رشته جغرافیا و برنامهریزی گردشگری با رویکرد و نگرش جغرافیایی به پدیدهها و رویدادهای گردشگری، یکی از رشتههای جغرافیا در مقطع کارشناسی ارشد محسوب میشود. این رشته در بازنگری جدید توسط وازارت علوم، تحقیقات و فناوری با دو گرایش برنامهریزی مقصد و برنامهریزی رویداد و خدمات سفر ارائه میشود و در دانشگاه یزد هر سال، از یک گرایش خاص دانشجو میپذیرد. گردشگری در حوزه جغرافیا، نگاه کلان محور و سیستمی به گردشگری داشته و ضمن تحلیل اشکال و ساختار گردشگری در محیط، به تبیین روابط و پیوندهای گردشگری با محیط زندگی انسان، جریانهای فضایی گردشگری، فنون برنامهریزی و ساماندهی مقصدهای گردشگری، الگوی تحول مقصدهای گردشگری، برنامهریزی خدمات سفر، پیوندهای فضایی شبکهای بین مقصدها، تحلیل هایفضایی، مدلسازی و الگوسازی گردشگری، تهیه طرحهای توسعه گردشگری و ... میپردازد. همچنین با توجه به ماهیت بینرشتهای گردشگری، ارتباط نظری و عملی این رشته با علوم مختلف مانند مدیریت گردشگری، اقتصاد، کارآفرینی، محیط زیست، جامعهشناسی، تاریخ، باستانشناسی و ... قابل توجه است.
با توجه به موارد مذکور، دانشجویان و فارغالتحصیلان این رشته میتوانند در مجموعه نهادهای دولتی و خصوصی شامل میراث فرهنگی، شهرداری، استانداری، شرکتهای مهندسی مشاور، دفاتر خدمات سفر، هتلها، آژانسهای مسافرتی، پارکهای علم و فناوری و ... فعالیت کرده و یا در حوزههای مختلف خدمات گردشگری مانند خدمات اقامتی، مهمانداری، آموزش، تورلیدر، بازاریابی، صنایع دستی و ... کسب و کاری را ایجاد کنند. بدیهی است که این ظرفیتها میتوانند در توسعه شهر یزد به عنوان یک شهر گردشگری به ویژه در حفاظت و توسعه بافتهای تاریخی و فضاهای بومگردی بسیار موثر باشد.
بخش آمایش سرزمین در مقطع دکتری نیز دارای رشته مستقل "جغرافیا و برنامهریزی شهری" میباشد.