
گروه جمعیتشناسی و مردمشناسی دانشگاه یزد متشکل از دو رشته جمعیتشناسی و مردمشناسی است. رشته مردمشناسی در دو مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد و رشته جمعیتشناسی در دو مقطع کارشناسی ارشد و دکتری دانشجو میپذیرد. در ادامه به تفکیک به معرفی دو رشته پرداخته میشود.
رشته مردمشناسی:
رشته مردمشناسی از قدیمیترین رشتههای دانشگاه یزد است که موضوع محوری آن، مطالعه فرهنگ و درک دلایل تفاوتها و شباهتهای فرهنگی در جوامع و گروههای گوناگون است. این علم به چهار خرده رشته اصلی مردمشناسی فرهنگی- اجتماعی، مردمشناسی باستانشناسی، مردمشناسی زیستی (جسمانی)، مردمشناسی زبانشناسی تقسیم میشود. تصوری نادرست در مورد رشته مردمشناسی وجود دارد که این رشته، تنها به گردآوری آداب و رسوم، بازیها، داستانهای عامیانه یا مطالعه عشایر و روستا میپردازد. این در حالی است که رشته مردمشناسی از بدو تاسیس آن در سال ۱۳۱۴ نظری و کاربردی بوده است. امروزه نیز این دانش در بیش از چهل حوزه مختلف به مطالعه و بررسی میپردازد که برخی از آنها انسانشناسی پزشکی، انسانشناسی سیاسی، انسانشناسی موسیقی، انسانشناسی هنر، انسانشناسی گردشگری، انسانشناسی صنعتی، انسانشناسی دین، انسانشناسی فیلم و سینما، انسانشناسی کار و مشاغل، انسانشناسی اقتصادی، انسانشناسی جنسیت، انسانشناسی محیط زیست، انسانشناسی روانشناختی است. فارغالتحصیلان این رشته در حوزههای چون «تدریس»، «پژوهش»، «موزهداری» و «تسهیلگری اجتماعی» موفق عمل میکنند.
رشته جمعیت شناسی:
جمعیتشناسی یکی از معدود رشتههایی است که در مقطع تحصیلات تکمیلی ارائه میشود. سابقه شروع آموزش واحدهای درسی در جمعیتشناسی در دانشگاه یزد، به سال ۱۳۷۴ بازمیگردد، زمانی که دو رشته علوم اجتماعی (تعاون و رفاه اجتماعی و مردمشناسی) در این دانشگاه آغاز گردید. با اینحال، از ابتدای دهه ۱۳۹۰، پذیرش دانشجو در دوره کارشناسیارشد جمعیتشناسی، اجازه داد تا تمرکز عمیقتر و تخصصیتر بر موضوعات و مسائل جمعیتشناختی فراهم شود. بنا به ضرورت توسعه آموزش و پژوهش تخصصی جمعیتشناسی در مقطع تحصیلات تکمیلی، از سال ۱۳۹۳ پذیرش دانشجو در دوره دکتری جمعیتشناسی آغاز شد. در اجرای برنامههای آموزشی و پژوهشی در سطوح تحصیلات تکمیلی جمعیتشناسی، تلاش مستمر بر این بوده است که از ظرفیتهای همکاری تخصصی موجود در سطح ملی استفاده شود. بگونهای که، در برگزاری دورههای تحصیلات تکمیلی، متخصصان جمعیتی از دانشگاهها و مراکز معتبر علمی کشور، مشارکت و همکاری علمی نزدیک و سازندهای داشتهاند. در چارچوب این همکاریهای علمی، به تناوب و در بازههای زمانی مختلف، متخصصان جمعیتی از دانشگاه تهران، مؤسسه تحقیقات جمعیت کشور، دانشگاه بوعلیسینای همدان، دانشگاه مازندران، دانشگاه شیراز و برخی از دانشگاههای علوم پزشکی در برنامههای آموزشی مقاطع تحصیلات تکمیلی جمعیتشناسی مشارکت فعالی (در تدریس دروس و یا در راهبری پایاننامههای کارشناسی ارشد و رسالههای دکتری) داشتهاند. در نتیجه این تعامل مثبت و سازنده، دانشگاه یزد به یک مرکز مهم در حوزه جمعیتشناسی ایران و مرکز معتبری برای آموزش و پژوهش جمعیتشناسی در ایران مبدل گردیده است. به همین موازات، برنامه درسی دورههای کارشناسی ارشد و دکتری جمعیتشناسی بطور پیوسته متناسب با پیشرفتهای علمی روز دنیا، روزآمد و بازنگری شده است. در طراحی و تعریف دروس جدید، بطور پیوسته تلاش بر این بوده است که مسائل و موضوعات نوظهور جمعیتی در آموزش تخصصی مباحث رشته پوشش داده شوند.