فراهم ساختن بستر مناسب در تأمین رفاه اجتماعی از مهمترین برنامهها در جوامع معاصر است. در این راستا توجه به سازوکارهای ارتقای رفاه اجتماعی و توجه به بخشهای مختلف مولد جامعه مورد توجه قرار گرفته و نیاز است افراد متخصص در این زمینه آموزش ببینند. گروه تعاون و رفاه اجتماعی در دانشگاه یزد با این هدف در سال ۱۳۷۵ اولین بار به پذیرش دانشجو در مقطع کارشناسی تعاون و رفاه اجتماعی اقدام نمود. در سالهای بعد دوره کارشناسی پژوهشگری اجتماعی نیز در کنار این رشته قرار گرفت. در سال ۱۳۹۲ برای اولین دوره کارشناسی ارشد پژوهشگری و سپس در سال ۱۳۹۵ دوره دکترای جامعهشناسی گرایش مسائل اجتماعی ایران ایجاد شد.
با توجه به ارزیابیها و بررسیهای دفتر ریاست و نظارت دانشگاه، در سال ۱۴۰۲، گروه تعاون و رفاه اجتماعی، منحل شده و گروه آموزشی مددکاری اجتماعی و سیاستگذاری اجتماعی تاسیس گردید. این گروه هم اکنون در رشتههای مددکاری اجتماعی در مقاطع کارشناسی و کارشناسیارشد و رشته تعاون و برنامهریزی اجتماعی در مقطع کارشناسی در حال فعالیت است و از مهر سال ۱۴۰۳ نیز دانشجو در رشته سیاستگذاری اجتماعی در دانشگاه یزد پذیرش شده است. از سال ۱۳۸۷ تا سال ۱۳۹۴ رشته خدمات اجتماعی در دانشکده علوم اجتماعی فعالیت داشته و از سال ۱۳۹۳ رشته مددکاری اجتماعی در دانشگاه یزد در مقطع ارشد و از سال ۱۳۹۵ در مقطع کارشناسی، دانشجو پذیرش میکند.
رشته مددکاری اجتماعی:
مددکاران اجتماعی متعهد به عدالت اجتماعی و احترام به حقوق بشر هستند، با افراد و گروهها و جوامع کار میکنند و هدفشان حمایت و برقراری ارتباط با جوامع محروم و به حاشیه رانده شده میباشد. مددکاران اجتماعی همچنین به دنبال ترویج تغییر در سطح جامعه و سیاستگذاریهای اجتماعی هستند و ما به ارائه آموزش و یادگیری با کیفیت بالا افتخار میکنیم، که دانشجویان را قادر میسازد به افراد حرفهای متفکر و آگاه از پژوهش تبدیل شوند. گروه آموزشی مددکاری اجتماعی و سیاستگذاری اجتماعی، یک بخش یادگیری دانشجو محور است، بنابراین انتظار است که دانشجویان با فراگیری دانش و مهارتهای مورد نیاز و توسعه آن، تبدیل به یک عاملیت مؤثر برای تغییرات اجتماعی شوند. دورههای کارورزی این فرصت را در اختیار دانشجویان قرار میدهد که بیشتر با جامعه و چالشهای آن آشنا شده و مراجع محور کار حرفهای را پیشه خود قرار دهند. این کارآموزی تحت سرپرستی اساتید مجرب انجام میشود و ایشان سالها تجربه حرفهای دارند. دانشجویان کارشناسی ارشد مددکاری اجتماعی نیز به عنوان دستیار کارورزی در کنار اساتید مجرب مشغول به فعالیت هستند. رشته مددکاری اجتماعی بر روی موارد بسیار حساس در جامعه تمرکز دارد، از جمله:
- کودکان و نوجوانان (با تمرکز بر کودکان و نجوان در معرض آسیبهای اجتماعی و مراکز نگهداری کودکان و نوجوانان)
- زنان (با تمرکز بر زنانی که سرپرست خانواده بوده و یا در معرض آسیبهای اجتماعی قرار دارند)
- سلامت و رفاه (با تمرکز بر چتر رفاهی و سلامت در جامعه و بهخصوص سلامت روان افراد در معرض آسیبهای اجتماعی و افراد آسیب دیده اجتماعی، سالمندان و افراد دچار معلولیت)
- جرایم و آسیبهای اجتماعی (با تمرکز بر افراد زندانی و مراقبت پس از زندان و حمایت از خانوادههای افراد زندانی)
رشته سیاستگذاری اجتماعی:
خاستگاه رشته "سیاستگذاری اجتماعی" در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد به سال ۱۳۷۵ و آن زمانی بر میگردد که رشته "تعاون و رفاه اجتماعی" بهعنوان اولین رشته دانشکده و با همت و تلاش سه تن از اساتید پایهگذاری شد. رشته تعاون و رفاه اجتماعی طی سالها بهطور پیوسته دانشجو میپذیرفت تا اینکه در سال ۱۳۹۶ عنوان این رشته به "برنامهریزی اجتماعی و تعاون" تغییر کرد. این رشته، حاصل ادغام رشتههای "تعاون و رفاه اجتماعی" و "برنامهریزی اجتماعی" و بر اساس مصوبهای بود که از سوی شورای برنامهریزی درسی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری به دانشگاهها ابلاغ شد. پس از آن با تغییر و تحولات و بررسیهای تخصصی کارگروه علوم اجتماعی شورای تحول علوم انسانی، دانشگاههای کشور مجاز شدند بهجای رشتههای فوق در رشته "سیاستگذاری اجتماعی" و با سرفصل جدید ابلاغی دانشجو بپذیرند. از جمله دانشگاههای مشارکت کننده در تصویب این رشته جدید (سیاستگذاری اجتماعی) دانشگاه یزد بود. فرآیند تأسیس رشته سیاستگذاری اجتماعی در دانشگاه یزد نیز از سال ۱۴۰۱ آغاز و در سال ۱۴۰۲ به پایان رسید و نهایتاً دانشگاه موافقت نمود از سال ۱۴۰۳ در این رشته دانشجو بپذیرد. البته سابقه رشته سیاستگذاری اجتماعی در سطح جهانی و بهویژه در کشورهای پیشرفته به بیش از نیم قرن میرسد که در این رهگذر ذخیره دانشی نظری و عملی قوی و مفیدی در این زمینه ایجاد شدهاست.
سیاستگذاری اجتماعی اساساً تمام عرصههایی را شامل میشود که ذیل "رفاه اجتماعی" مورد بحث قرار میگیرد و هر دو وجه ۱. "حل یا کاهش مسائل و مشکلات اجتماعی" (وجه سلبی) و ۲. "افزایش کیفیت زندگی اجتماعی" (وجه ایجابی) را هدف خود قرار میدهد. سیاستگذاری در عرصههای مختلف اجتماعی از جمله؛ آموزش، سلامت، جمعیت، خانواده، تأمین اجتماعی، اشتغال، جرم و مهاجرت همگی در این رشته مورد مطالعه قرار میگیرند و انتظار میرود دانش آموختگان این رشته، توانایی تحلیل، تجویز، اجرا و ارزیابی سیاستها در هر کدام از عرصههای مذکور و حل مسائل و چالشهای آن را (بسته به علائق و زمینه تخصصی و تجربی) داشتهباشند. این دانش آموختگان میتوانند بهشکلهای مختلف و در سطوح؛ کارشناسی، مدیریتی و پژوهشی در سازمانهای مربوطه فعالیت کنند. همچنین آشنایی با روشها و تکنیکهای سیاستگذاری و برنامهریزی اجتماعی و نیز پایش و ارزیابی برنامهها (بهعنوان دروس اصلی این رشته)، به متخصصین سیاستگذاری اجتماعی کمک میکند تا بتوانند گامهای عملی و مؤثر در بهروزی و بهزیستی شهروندان بردارند. خوشبختانه زمینه اشتغال و بازار کار این رشته هم در بخش دولتی وجود دارد هم در بخش خصوصی. البته با توجه به محدودیت اشتغال در بخشهای دولتی و همچنین سیاستهای دولت مبنی بر برون سپاری فعالیتهایی که امکان آن فراهم است، انتظار میرود دانش آموختگان این رشته با کسب دانش و مهارت لازم در طول دوره تحصیل خود بتوانند از فرصتهای کاری ایجاد شده در این زمینه استفاده کرده و شایستگی خود را در استفاده از این فرصتها نشان دهند.